Los-Anjelesdagi Kaliforniya universiteti (UCLA) radioastronomlari oʻzga sayyoralik sivilizatsiyalarning texnologik belgilarini qidirishga qaratilgan oʻn yillik dastur natijalarini e’lon qildi. Tadqiqotlar 100 metrli Green Bank radioteleskopi yordamida 1,15 dan 1,73 GGs gacha boʻlgan chastotalarda olib borildi. Kuzatuvlar davomida olimlar 70 mingdan ortiq yulduz tizimlarini tahlil qilib, 105,7 millionga yaqin nomzod signallarni qayd etishdi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Ma’lumotlarning ulkan hajmiga qaramay, birorta ham signal tekshiruvdan oʻta olmadi. Barcha nomzodlar yakunda sun’iy yoʻldosh aloqasi va boshqa antropogen manbalardan tarqalgan yerga tegishli radioxalaqitlar boʻlib chiqdi. Biroq tadqiqotchilar buni muvaffaqiyatsizlik emas, balki muhim ilmiy natija deb hisoblamoqda. Qidiruv usullarining ishonchliligini tekshirish uchun tizimga sun’iy test signallari kiritildi va algoritmlar ularni 94% dan 98,7% gacha aniqlikda topishga muvaffaq boʻldi.
Tahlil jarayonida mashinali oʻrganish usullari, jumladan, ResNet oilasiga mansub konvolyutsion neyron tarmoqlari qoʻllanildi. Ushbu texnologiyalar foydali signallarni shovqinlardan avtomatik ajratishga yordam berdi. Shuningdek, Zooniverse platformasi koʻngillilari algoritmlarni oʻqitish uchun ma’lumotlar toʻplamini tayyorlashda faol ishtirok etishdi. Tadqiqotda sayyoralarning aylanishi natijasida yuzaga keladigan Dopler chastota siljishi kabi murakkab effektlar ham hisobga olindi.
Olingan natijalarga koʻra, galaktikamizning bizga yaqin qismida kuchli radiouzatgichlar juda kam uchrashi ma’lum boʻldi. Hisob-kitoblar shuni koʻrsatadiki, 95% ehtimollik bilan 16 mingta yulduz tizimidan bittasidan kamrogʻi 20 ming yorugʻlik yili masofasigacha kuchli signal tarqatishi mumkin. Taqqoslash uchun, ushbu qidiruv sezgirligi bir necha yuz yorugʻlik yili masofasidagi mashhur Aresibo observatoriyasi darajasidagi signalni aniqlashga yetarli edi.
Mualliflar SETI kabi loyihalarning davlat tomonidan moliyalashtirilishi cheklanganligiga ham e’tibor qaratishdi. Hozirda bunday tadqiqotlar asosan xususiy jamgʻarmalar hisobidan amalga oshirilmoqda. Garchi bu safar oʻzga sayyoraliklar topilmagan boʻlsa-da, loyiha astronomik ma’lumotlarni qayta ishlashda sun’iy intellekt va koʻngillilarning oʻrni naqadar muhimligini isbotladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
