Oʻzini “ochiq kodli yomon qiz” deb ataydigan CC ismli bloger oʻzining pushti rangli chigʻanoq shaklidagi sumkasini toʻlaqonli kiberdekka (cyberdeck) aylantirdi. Bu qurilma shunchaki aksessuar emas, balki Tamagotchi, elektron kitob oʻquvchi va shaxsiy serverlarga ulangan kuchli kompyuterdir. CC dasturiy muhandislik sohasida ma“lumotga ega boʻlmasa-da, u Raspberry Pi asosida noodatiy DIY kompyuterlar yaratishni oʻrganib oldi va Bimbo Tech blogi orqali boshqa ayollarga ham buni oʻrgatmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.
Kiberdek tushunchasi ilk bor Uilyam Gibsonning 1984-yildagi “Neuromancer” romanida paydo boʻlgan. 2010-yillarda Raspberry Pi kabi kichik kompyuterlar bozorga chiqqach, ishqibozlar oʻz qurilmalarini yigʻishni boshladilar. Soʻnggi oylarda ijtimoiy tarmoqlarda ayollar tomonidan yaratilgan badiiy va giper-feminin kiberdeklar ommalashib ketdi. CC texnologiya olamidagi yashirin misoginiyani tanqid qilib, “elita” modellar doim qora yoki kumush rangda chiqishini, pushti rang esa e“etibordan chetda qolishini ta“kidlaydi.
Hozirda Instagram va TikTok platformalarida turli xil ijodiy namunalar: yogʻoch va moxdan yasalgan Game Boy oʻyin qurilmalari, 3D-printerda bosilgan qazilma ichidagi MP3 pleerlar va hatto Barbie qoʻgʻirchoq uyi ichiga yashirilgan mini-kompyuterlarni koʻrish mumkin. Bu harakat nafaqat estetika, balki Meta va Apple kabi gigantlarning bir xilligiga hamda nazoratiga qarshi norozilik ramzidir. Foydalanuvchilar oʻzlarining 1000 dollarlik iPhone qurilmalarini “jailbreak” qila olmasliklaridan charchagan.
Ushbu trend odamlarga texnologiya ustidan nazoratni qaytarib olish imkonini beradi. CCning soʻzlariga koʻra, odamlar “qora quti” ichidan chiqib, oʻz qurilmalarini mustaqil ravishda oʻzgartira olishlari ijodkorlikning eng yuqori choʻqqisidir. Bu harakat texnologiyani shunchaki iste“mol qilish emas, balki uni shaxsiylashtirish va erkinlik vositasiga aylantirishni maqsad qilgan.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
