Apple va Google’ga sunʼiy intellekt orqali kiyimni "yechib tashlaydigan" ilovalarni oʻchirish buyurildi

AQShning San-Fransisko shahri rasmiylari Apple va Google kompaniyalaridan oʻz ilovalar doʻkonlaridan odamlarning suratlarini raqamli usulda oʻzgartirib, ularni kiyimsiz holatga keltiruvchi (nudify) oʻnlab dasturlarni zudlik bilan olib tashlashni talab qildi. Ushbu chora sunʼiy intellekt yordamida yaratiladigan va inson qadr-qimmatini kamsituvchi deepfake kontentiga qarshi kurashning muhim qismi hisoblanadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Kaliforniya shtati qonunchiligiga koʻra, roziliksiz yaratilgan pornografik deepfeyklarni tarqatishga koʻmaklashish yoki bunday jarayonlarni qasddan osonlashtirish jinoiy javobgarlikka sabab boʻladi. TechCrunch nashri xabariga koʻra, San-Fransisko prokuraturasi har ikki texnologik gigantni ushbu noqonuniy ilovalar orqali daromad koʻrayotganlikda va foydalanuvchilar xavfsizligiga befarq qarashda ayblamoqda.

Texnologik gigantlarning masʼuliyati va moliyaviy manfaatlar

San-Fransisko shahar prokurori David Chiu Apple va Google kompaniyalariga yoʻllagan rasmiy maktubida, ushbu platformalar ayollar va qizlarning huquqlarini poymol qiluvchi ilovalardan millionlab dollar miqdorida komissiya yigʻayotganini taʼkidladi. Garchi kompaniyalar baʼzi muammoli dasturlarni oʻchirgan boʻlsa-da, prokuratura ularni bunday kontent paydo boʻlishining oldini olishda yetarlicha faollik koʻrsatmayotganlikda aybladi.

Maʼlum qilinishicha, Tech Transparency Project (TTP) tashkiloti joriy yilning yanvar va aprel oylarida Apple va Google doʻkonlarida oʻnlab shunday ilovalar mavjudligi haqida hisobot taqdim etgan. Ushbu hisobotlarda kompaniyalar nafaqat bu ilovalarni joylashtirgani, balki ulardagi ichki xaridlar uchun toʻlovlarni qayta ishlash orqali noqonuniy savdodan foyda koʻrayotgani keltirilgan.

Huquqiy oqibatlar va xavfsizlik choralari

Kaliforniyada 2025-yildan kuchga kiradigan yangi qonun jabrlanuvchilarga bunday materiallarni tarqatishga yordam bergan uchinchi tomon platformalariga nisbatan fuqarolik daʼvosi bilan chiqish imkonini beradi. Prokuror David Chiu Wired nashriga bergan intervyusida, Apple va Google qonunbuzarliklar uchun jiddiy jarimalarga tortilishi mumkinligidan ogohlantirdi.

Deepfake texnologiyalari bilan bogʻliq muammolar ilgari asosan mashhur ayollar va sanʼatkorlar atrofida kuzatilgan boʻlsa, hozirda bunday ilovalar ochiq tarmoqdagi istalgan suratni nishonga olish imkonini bermoqda. Bu esa oddiy foydalanuvchilar, ayniqsa voyaga yetmagan qizlarning xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda. Rasmiylar kompaniyalarga 28 kun ichida ushbu masalaga yechim topish va hisobot berish muddatini belgilagan.

Oʻzbekistonda ham sunʼiy intellekt yordamida yaratilgan soxta kontentlar va firibgarlik holatlari koʻpayib borayotgan bir paytda, jahon texnologiya bozoridagi bunday qatʼiy choralar raqamli xavfsizlik madaniyatini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Hozircha Apple va Google ushbu talablar yuzasidan rasmiy munosabat bildirmadi.