Xitoyning Spark Space startapi dunyodagi eng yirik elektr nasosli raketani sinovdan oʻtkazdi
Xitoyning Spark Space startapi koinotni oʻzlashtirish sohasida yangi texnologik burilish yasashga tayyorlanmoqda. Kompaniya Jinhua-1 (shuningdek, Evolution-1 nomi bilan tanilgan) raketasi uchun moʻljallangan Lieyan-2 dvigatelini muvaffaqiyatli oʻt oʻchirish sinovlaridan oʻtkazdi. Ushbu loyihaning oʻziga xosligi shundaki, u dunyodagi eng yirik elektr nasosli dvigatel tizimiga ega raketa boʻlishi kutilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
ixbt.com maʼlumotiga koʻra, kerosin va suyuq kislorodda ishlaydigan Lieyan-2 dvigatelining sinovlari uning konstruksiyasi mustahkamligi, oʻt olish barqarorligi hamda yuqori bosim va vibratsiya sharoitida ishonchli ishlashini tasdiqlagan. Spark Space mutaxassislari endilikda birinchi bosqich dvigatellar qurilmasini yigʻish va umumiy raketani tayyorlash bosqichiga oʻtishmoqda.
Elektr nasosli tizimning afzalliklari va murakkabliklari
Hozirgi vaqtda elektr nasosli dvigatel sxemasi faqat Amerikaning Rocket Lab kompaniyasiga tegishli Electron raketasida muvaffaqiyatli qoʻllanilmoqda. Biroq Jinhua-1 oʻzining oʻlchamlari va quvvati bilan undan bir necha barobar ustun boʻladi. Elektr nasosli tizim anʼanaviy murakkab turbonasoslar va gazogeneratorlardan voz kechish imkonini beradi, bu esa raketani loyihalashni osonlashtiradi va tannarxini pasaytiradi.Shunga qaramay, ushbu texnologiyaning oʻziga xos kamchiliklari ham bor. Xususan, dvigatellarni energiya bilan taʼminlash uchun ogʻir akkumulyatorlar talab etiladi. Shu sababli Rocket Lab oʻzining yangi Neutron raketasida anʼanaviy gazogeneratorli siklga qaytishga qaror qilgan edi. Spark Space esa bu toʻsiqlarni yengib oʻtib, 10 tonna tortish kuchiga ega dvigatellarni yaratishga muvaffaq boʻlganini daʼvo qilmoqda.
Jinhua-1 raketasining texnik imkoniyatlari
Jinhua-1 ikki bosqichli bir martalik raketa boʻlib, uning uzunligi 27,5 metrni, diametri esa 2,25 metrni tashkil etadi. Loyiha doirasida quyidagi koʻrsatkichlar rejalashtirilgan:- Birinchi bosqichda 9 ta Lieyan-2 dvigateli oʻrnatiladi;
- Ikkinchi bosqichda vakuum sharoitida ishlashga moslashgan bitta dvigatel boʻladi;
- Umumiy start tortish kuchi 90 tonnaga teng;
- Pastki yer yaqinidagi orbitaga 1,5 tonnagacha, quyosh-sinxron orbitasiga esa 1 tonnagacha foydali yuk olib chiqish imkoniyati.
Kompaniya jamoasi Xitoyning yetakchi aerokosmik korporatsiyalari (CASC va CASIC) hamda Fanlar akademiyasidan kelgan tajribali mutaxassislardan tashkil topgan. Startap allaqachon 100 million yuandan ortiq investitsiya jalb qilishga ulgurdi va Xefey shahridagi yuqori texnologiyalar zonasida oʻz ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirmoqda. Jinhua-1 raketasining ilk parvozi 2027-yilga rejalashtirilgan boʻlib, u Xitoyning jadal rivojlanayotgan tijoriy koinot bozorida jiddiy raqobatga kirishishi kutilmoqda.
Izohlar 0
…