SpaceX YeIning yangi rejalari Ukrainadagi sunʼiy yoʻldosh aloqasiga xavf solishidan ogohlantirdi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi Yevropa Ittifoqining sunʼiy yoʻldosh chastotalarini qayta taqsimlash boʻyicha rejalarini keskin tanqid ostiga oldi. Kompaniya vakillarining taʼkidlashicha, Yevrokomissiya tomonidan ilgari surilayotgan yangi tartib-qoidalar smartfonlarning sunʼiy yoʻldoshga toʻgʻridan-toʻgʻri ulanish texnologiyasini cheklab qoʻyishi va global miqyosda aloqa sifatiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

SpaceX tomonidan Yevrokomissiyaga yoʻllangan rasmiy murojaatda aytilishicha, YeIning ushbu tashabbusi yevropalik foydalanuvchilarni zamonaviy aloqa imkoniyatlaridan mahrum qilishi bilan birga, favqulodda xizmatlar ishida jiddiy muammolarni keltirib chiqaradi. Xususan, Bloomberg nashri xabariga koʻra, bu kabi cheklovlar ayni paytda Starlink tizimidan faol foydalanayotgan Ukraina hududidagi aloqa xavfsizligiga bevosita tahdid solishi mumkin.

Interferensiya va texnik toʻsiqlar

Yevropa Ittifoqi oʻzining IRIS² sunʼiy yoʻldosh guruhini yaratishni rejalashtirmoqda va bu loyiha uchun gibrid radiochastotalar tizimidan foydalanmoqchi. SpaceX ekspertlarining fikricha, ushbu tizim Starlink xizmatlari bilan texnik toʻqnashuvga (interferensiya) kirishishi mumkin. Bu esa nafaqat tijoriy aloqani, balki Ukrainadagi qutqaruv va tezkor yordam xizmatlarining barqaror ishlashini ham xavf ostiga qoʻyadi.

Yevrokomissiya avvalroq xorijiy operatorlarning 2 GGs atrofidagi chastotalar diapazoniga kirishini cheklash niyatini eʼlon qilgan edi. Mazkur diapazon smartfonlarni toʻgʻridan-toʻgʻri sunʼiy yoʻldoshga ulash (direct-to-cell) texnologiyasi uchun oʻta muhim hisoblanadi. Hozirda ushbu spektrda Amerikaning Viasat va EchoStar kompaniyalari faoliyat yuritmoqda, biroq ularning litsenziya muddati 2027-yilda tugaydi.

Siyosiy manfaatlar va iqtisodiy voqelik

SpaceX vakillari YeI rejasini tanqid qilar ekan, ittifoq iqtisodiy va texnik voqelikdan koʻra, operatorning qaysi davlatda roʻyxatdan oʻtganiga koʻproq ahamiyat berayotganini taʼkidlamoqda. Kompaniya fikricha, bunday yondashuv innovatsiyalarni boʻgʻadi va global sunʼiy yoʻldosh aloqasi ekotizimida sunʼiy toʻsiqlarni yuzaga keltirishi mumkin.

Eslatib oʻtamiz, Starlink hozirda Ukrainada "Kiyevstar" va Veon operatorlari bilan hamkorlikda maʼlumotlarni uzatish xizmatlarini taqdim etib kelmoqda. Mazkur aloqa tizimi mamlakatning muhim infratuzilmasi uchun hayotiy ahamiyatga ega boʻlib, har qanday texnik nosozlik yoki chastotalar toʻqnashuvi ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin.

TASS va boshqa xalqaro axborot agentliklari keltirgan maʼlumotlarga koʻra, Yevropa Ittifoqi oʻzining mustaqil sunʼiy yoʻldosh tarmogʻini yaratish orqali AQSh texnologiyalariga qaramlikni kamaytirishni koʻzlagan. Biroq, SpaceX bu harakatlar amaldagi xizmatlar sifatini pasaytirishi va global aloqa standartlariga putur yetkazishidan xavotirda.