Kembrij olimlari yashil suvoqdan ekologik batareya yaratdi

Kembrij universiteti tadqiqotchilari biodizayner Lusiya Xiron bilan hamkorlikda anʼanaviy kimyoviy elementlar oʻrniga tirik цианобактерии (koʻk-yashil suvoqlar) yordamida elektr toki ishlab chiqaruvchi innovatsion qurilma prototiplarini taqdim etdi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, biocell deb nomlangan mazkur ishlanma kelgusida kam quvvatli elektronika uchun ekologik toza muqobilga aylanishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mazkur texnologiya biofotovoltaika deb nomlanib, fotosintez qiluvchi mikroorganizmlar hisobiga elektr energiyasini bevosita olish imkonini beradi. Fotosintez jarayonida suvoqlar quyosh nurini kimyoviy energiyaga aylantiribgina qolmay, bir vaqtning oʻzida elektr toki ham hosil qiladi. Ularning hayot faoliyati uchun faqat quyosh nuri, suv va karbonat angidrid talab etiladi xolos.

Ekologik muqobil va barqarorlik

Ishlab chiquvchilarning taʼkidlashicha, elektr energiyasining generatsiyasi quyosh botganidan keyin ham toʻxtab qolmaydi. Hujayra ichida sodir boʻladigan tabiiy metabolik jarayonlar tufayli batareya energiya ishlab chiqarishni davom ettiradi. Bu esa anʼanaviy texnologiyalarga nisbatan mutlaqo yangi yondashuvdir.

Olimlarning fikricha, bunday bioyacheykalar litiy va atrof-muhitga jiddiy zarar yetkazuvchi boshqa kamyob materiallarga boʻlgan qaramlikni kamaytirishga yordam beradi. Bu holat har yili chiqindixonalarga tashlab yuborilayotgan milliardlab bir martalik batareykalar muammosi fonida ayniqsa dolzarb ahamiyat kasb etadi.

Amaliy sinovlar va istiqbollar

Tadqiqotchilar texnologiya oʻzining hayotga qodirligini allaqachon isbotlaganini qayd etmoqda. Laboratoriya sharoitida suvoqlar elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun uzluksiz ravishda olti yildan ortiq vaqt davomida foydalanib kelinmoqda. Bugungi kunda jamoa bioyacheykalar yordamida toʻliq ishlaydigan bir nechta qurilmalarni yaratdi.

Ushbu qurilmalar qatoriga elektron soatlar, harorat datchiklari hamda xona oʻsimliklarini monitoring qilish tizimi kiradi. Mazkur tizim yorugʻlik darajasi, havo harorati va tuproq namligini kuzatib, maʼlumotlarni mobil ilovaga uzatadi. Texnologiyani bozorga chiqarish uchun e-Pho nomli startap asos solingan boʻlib, u tijoratlashtirish uchun hamkorlarni qidirmoqda.

Hozircha texnologiyaning imkoniyatlari minimal energiya sarflaydigan qurilmalar bilan cheklangan. Smartfon yoki noutbuqlardagi akkumulyatorlarni almashtirish haqida hali hovuz boricha gap ketmayapti. Shunga qaramay, olimlar biofotovoltaika ekologik toza energiya manbalarini rivojlantirishning istiqbolli yoʻnalishlaridan biriga aylanishiga Ishonmoqda.