Baliqni robot yordamida oʻldirish: Shinkei Systems baliqchilikda inqilob qilmoqda

Venchur investitsiyalari olamida kutilmagan yangilik yuz berdi: Founders Fund jamgʻarmasi baliqlarni insonparvarlik tamoyillari asosida oʻldirish texnologiyasini ishlab chiqqan Shinkei Systems startapiga sarmoya kiritdi. TechCrunch nashri tomonidan tashkil etilgan StrictlyVC tadbirida maʼlum qilinishicha, ushbu loyiha nafaqat hayvonlarga nisbatan shafqatsizlikni kamaytirish, balki dengiz mahsulotlarining sifati va saqlash muddatini tubdan yaxshilashni maqsad qilgan. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Shinkei Systems asoschisi Saif Khawaja tomonidan taqdim etilgan Poseidon deb nomlanuvchi robot muzlatkich oʻlchamida boʻlib, u baliq ovlash kemalariga oʻrnatiladi. Qurilma Computer Vision (kompyuter koʻrishi) texnologiyasi yordamida har bir baliqni skanerlaydi, uning turini aniqlaydi va miya qismini topadi. Baliq suvdan olinganidan soʻng bir necha soniya ichida robot uning miyasiga zarba beradi va jabralarini kesadi. Bu jarayon baliq azoblanib, boʻgʻilib oʻlishining oldini oladi.

Ike jime texnikasi va mahsulot sifati

Mazkur texnologiya Yaponiyaning koʻp asrlik "ike jime" anʼanasiga asoslangan. Anʼanaga koʻra, tajribali baliqchilar baliqni darhol oʻldirib, qonini chiqarib yuborishadi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, baliq sekin va stress holatida oʻlsa, uning goʻshti sut kislotasi va stress gormonlari bilan toʻyinadi, bu esa taʼmning buzilishiga va mahsulotning tez aynishiga olib keladi. Shinkei robotlari esa bu jarayonni sanoat miqyosida avtomatlashtirdi.

Tezkor va insonparvar oʻlim baliq goʻshtining uzoqroq saqlanishiga va hatto uni "pishitish" (aging) imkonini beradi. Bu jarayon fermentlarning mushaklarni parchalashi natijasida sashimi uchun zarur boʻlgan umami taʼmini yuzaga keltiradi. Khawaja’ning soʻzlariga koʻra, oddiy usulda ovlangan baliq 5-7 kun saqlansa, Shinkei texnologiyasi bilan bu muddat 14 kungacha, baʼzan esa uch haftagacha uzayishi mumkin.

Logistika va iqtisodiy samaradorlik

Shinkei Systems shunchaki texnologiya yetkazib beruvchi emas, balki toʻliq vertikal integratsiyalashgan kompaniyaga aylandi. Ular baliqchilarga Poseidon qurilmalarini bepul taqdim etadi, evaziga esa ovlangan baliqlarni bozor narxidan yuqori qiymatda sotib oladi. Shundan soʻng mahsulotlar Vashington shtatidagi Tacoma shahrida joylashgan zavodda qayta ishlanib, Seremoni brendi ostida sotuvga chiqariladi.

Hozirda ushbu "yuqori toifali" baliqlar Los-Anjelesdagi mashhur Erewhon supermarketlar tarmogʻida va umumiy hisobda 50 ta Mishel yulduziga ega boʻlgan nufuzli restoranlarda sotilmoqda. Shunisi eʼtiborliki, Yaponiya bozorlari tarixda birinchi marta AQShda ovlangan baliqlarni import qila boshladi, chunki Shinkei texnologiyasi mahsulot sifatini Yaponiya standartlariga yetkazdi.

Ushbu loyiha AQSh baliqchilik sanoatidagi muhim muammoni ham hal qiladi. Hozirda AQShda tutilgan baliqlarning katta qismi qayta ishlash uchun Xitoyga yuboriladi va u yerda arzon ishchi kuchi yordamida tozalangach, yana ortga qaytariladi. Shinkei barcha jarayonlarni bir joyda — AQShning oʻzida jamlash orqali logistika xarajatlarini kamaytirish va mahsulot isrofini (hozirda 18% gacha) bartaraf etishni koʻzlamoqda. Founders Fund kabi yirik sarmoyadorlar aynan mana shu murakkab muammoga innovatsion yechim topilgani uchun loyihaga katta tikish tikmoqda.