Amazon sunʼiy intellekt markazlariga qarshi chiqqan xodimlarini tergov qilmoqda

AQSHning Amazon korporatsiyasi sunʼiy intellekt (SI) infratuzilmasining nazoratsiz kengayishiga qarshi chiqqan va davlat tomonidan tartibga solishni talab qilgan oʻz xodimlariga nisbatan ichki surishtiruv ishlarini boshladi. Mazkur nizo texnologik gigantning ekologik siyosati va xodimlarning soʻz erkinligi borasidagi navbatdagi ziddiyatli nuqtaga aylandi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Voqealar rivoji Sietl shahar kengashidagi eshituvlardan soʻng keskinlashdi. Shahar maʼmurlari yangi yirik maʼlumotlar markazlari (data-center) qurilishiga bir yillik moratoriy eʼlon qilish masalasini muhokama qilgan edi. Amazon kompaniyasining besh nafar xodimi ushbu yigʻilishda ishtirok etib, texnologik kompaniyalarning SI sohasidagi investitsiyalarini «har qanday badal evaziga sunʼiy intellektni joriy etish» deya tanqid ostiga oldi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu chiqishdan koʻp oʻtmay, xodimlarning uch nafari HR (inson resurslari) boʻlimiga suhbatga chaqirilgan. Ularga nisbatan ommaviy chiqishlar boʻyicha ichki tekshiruv boshlangani va bu intizomiy choralar, hatto ishdan boʻshatish bilan yakunlanishi mumkinligi haqida ogohlantirish berilgan. Xodimlar buni kompaniya tomonidan bosim oʻtkazish va siyosiy faollikni nazorat qilishga urinish sifatida baholamoqda.

Korporativ qoidalar va ekologik xavotirlar

Amazon rahbariyati ushbu tekshiruv xodimlarning shaxsiy fikri bilan emas, balki kompaniya nomidan ruxsatsiz bayonot berish qoidalarini buzganlik bilan bogʻliqligini taʼkidlamoqda. Biroq, mazkur nizoda ishtirok etayotgan ishchilar «Amazon Employees for Climate Justice» (Amazon xodimlari iqlim adolati uchun) guruhining aʼzolari hisoblanadi. Bu guruh avval ham kompaniyaning ekologik zararli loyihalarini keskin tanqid qilgani bilan tanilgan.

Eʼtiborli jihati shundaki, 2020-yilda ushbu guruhning ikki nafar asoschisi kompaniya siyosatini tanqid qilgani uchun ishdan boʻshatilgan edi. Hozirgi vaziyat esa Amazon oʻz strategiyasini butunlay sunʼiy intellektga yoʻnaltirayotgan bir paytda yuz bermoqda. Kompaniya joriy yilda SI infratuzilmasi uchun 200 milliard dollargacha mablagʻ sarflashni rejalashtirgan.

Shu bilan birga, Amazon bosh direktori Andy Jassy boshchiligidagi reogranizatsiya doirasida 30 mingga yaqin korporativ xodimlar qisqartirilishi kutilmoqda. Rahbarning kompaniyani «dunyodagi eng yirik startap»ga aylantirish haqidagi rejasi ishchilar orasida turlicha qabul qilinmoqda. Maʼlumotlar markazlarining haddan tashqari koʻp energiya va suv isteʼmol qilishi esa nafaqat xodimlarni, balki keng jamoatchilikni ham xavotirga solmoqda.

AQSHda oʻtkazilgan soʻrovnomalar shuni koʻrsatadiki, aholining katta qismi bunday yirik texnologik obʼektlarning atrof-muhitga taʼsiridan va hayot sifatining pasayishidan xavfsiramoqda. Sietl shahar kengashining 9-iyundagi qarori bilan qabul qilingan moratoriy ham aynan shu xavotirlarning huquqiy ifodasidir.

Xulosa qilib aytganda, Amazon atrofidagi ushbu vaziyat butun texnologiya sanoatidagi global muammoni aks ettiradi: sunʼiy intellektning shiddatli rivoji, korporativ manfaatlar va jamiyatning barqaror rivojlanish talablari oʻrtasidagi muvozanatni saqlash tobora qiyinlashib bormoqda.