Britaniyada musiqiy piratlik: 2000-yillar uslubida disk sotgan shaxs jazolandi

Buyuk Britaniyada mualliflik huquqlarini buzish bilan bogʻliq gʻayritabiiy sud jarayoni yakuniga yetdi. Sharqiy Yorkshirda istiqomat qiluvchi 47 yoshli Mark Kerns mashhur ijrochilarning ruxsatsiz mikslari va remikslarini CD-disklarga yozib sotgani uchun 26 oylik shartli qamoq jazosiga hukm qilindi. Ushbu holat zamonaviy raqamli oqimlar davrida unutilib borayotgan "eski maktab" piratligining qayta jonlanishi sifatida koʻrilmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Sud qaroriga koʻra, agar Kerns kelgusi 18 oy davomida yangi huquqbuzarlik sodir etmasa, real qamoq jazosidan qutulib qoladi. Biroq u jazoning bir qismi sifatida 250 soatlik majburiy jamoat ishlariga jalb qilinadigan boʻldi. Mazkur jazo chorasi mualliflik huquqi egalarining manfaatlarini himoya qilish va noqonuniy daromad olishning oldini olish maqsadida tayinlangan.

Yetti yillik surishtiruv va tergov jarayoni

Ushbu jinoiy ishning tarixi bir necha yilga borib taqaladi. Mark Kernsning faoliyati ilk bor 2018-yilda huquq-tartibot idoralari eʼtiboriga tushgan edi. 2019-yilda toʻlaqonli tergov harakatlari boshlanib, 2022-yilda uning xonadonida tintuv oʻtkazilgan. Faqatgina oradan ikki yil oʻtib, Xall shahri sudida ayblanuvchi oʻz aybiga iqror boʻlgach, jarayon yakuniy bosqichiga yetdi.

Tergov maʼlumotlariga koʻra, erkak taniqli sanʼatkorlarning treklaridan foydalangan holda musiqiy toʻplamlar yaratgan va ularni CD-disklarda ommaga taqdim etgan. Bunda u na musiqachilardan, na ovoz yozish leybllaridan ruxsat olgan. Mahalliy hokimiyat vakillari bunday faoliyat ijodkorlarga tegishli gonorarlarni toʻlamasdan, oʻzganing intellektual mulki hisobidan foyda koʻrish ekanini taʼkidlashdi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, disklarni tarqatish sxemasi haqida batafsil maʼlumotlar ochiqlanmagan. Hozircha ushbu mahsulotlar internet orqali sotilganmi yoki mahalliy bozorlarda tarqatilganmi, bu borada aniq faktlar mavjud emas. Shunga qaramay, musiqiy piratlikning bunday shakli bugungi kunda kamdan-kam uchraydigan holat hisoblanadi.

Oʻzbekiston va jahon bozoridagi vaziyat

Bugungi kunda jahon musiqa sanoati asosan Spotify, Apple Music va YouTube kabi platformalar orqali daromad topadi. Oʻzbekistonda ham soʻnggi yillarda CD va DVD disklar savdosi keskin kamayib, oʻrnini raqamli kontentga boʻshatib berdi. Biroq Britaniyadagi ushbu holat intellektual mulkni himoya qilish masalasi hali ham dolzarb ekanini koʻrsatmoqda.

Ekspertlarning fikricha, bunday sud ishlari nafaqat moddiy zarar, balki mualliflik huquqi madaniyatini shakllantirish uchun ham muhimdir. Oʻzganing mehnatini ruxsatsiz koʻpaytirish va undan tijoriy maqsadlarda foydalanish, texnologiya qanchalik rivojlanmasin, qonun oldida javobgarlikka sabab boʻladi.