NVIDIA chiplari Xitoyning «qora bozori»da ikki baravar qimmatga sotilmoqda

AQSH tomonidan oʻrnatilgan qatʼiy eksport cheklovlariga qaramay, Xitoy texnologiya gigantlari sunʼiy intellekt (AI) tizimlarini rivojlantirish uchun NVIDIA chiplarini noqonuniy yoʻllar bilan sotib olishda davom etmoqda. Financial Times nashrining xabar berishicha, bugungi kunda Xitoyning yashirin bozorlarida NVIDIA chiplari bilan jihozlangan serverlarning narxi AQSHdagi rasmiy narxlardan ikki baravar yuqori koʻrsatkichga yetgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Xususan, NVIDIA kompaniyasining eng soʻnggi B300 arxitekturasiga asoslangan serverlari noqonuniy kanallar orqali taxminan 7 million yuan (yoki 1 million dollar) atrofida baholanmoqda. Taqqoslash uchun, xuddi shu mahsulotlar AQSHning qonuniy yetkazib berish zanjirlarida ikki baravar arzonroqdir. Bu holat Xitoyda yuqori unumdorlikka ega hisoblash quvvatlariga boʻlgan defitsit naqadar oʻtkir ekanini koʻrsatadi.

Sanksiyalar va narxlarning keskin koʻtarilishi

Joriy yilning may oyi oxirida AQSH Savdo vazirligi tomonidan joriy etilgan yangi tartib-qoidalar vaziyatni yanada murakkablashtirdi. Ushbu cheklovlar ilgari mavjud boʻlgan aylanma yoʻllarni, jumladan, Blackwell va Rubin kabi ilgʻor chiplarning xorijiy tuzilmalar orqali Xitoyga kirib borishini deyarli toʻxtatib qoʻydi. Natijada, mahsulot yetkazib berish xavfi ortishi bilan birga, ularning narxi ham osmon qadar koʻtarildi.

Ekspertlarning hisob-kitoblariga koʻra, faqatgina 2025 yilning oʻzida Xitoyga 1 milliard dollarlik NVIDIA chiplari kontrabanda yoʻli bilan olib kirilishi mumkin. Garchi yangi taqiqlar oqimni butunlay toʻxtata olmagan boʻlsa-da, logistika zanjirlarini sezilarli darajada qiyinlashtirgan. Shunga qaramay, Xitoy kompaniyalari sunʼiy intellekt poygasida ortda qolmaslik uchun har qanday narxda boʻlsa ham ushbu chiplarni sotib olishga tayyor.

Mahalliy ishlab chiqarishga intilish

NVIDIA mahsulotlari sunʼiy intellekt modellarini oʻqitishda jahon standarti boʻlib qolayotgan bir paytda, Xitoy hukumati va xususiy sektori oʻzining yarimoʻtkazgichlar sanoatini rivojlantirishga katta mablagʻ yoʻnaltirmoqda. Maqsad — AQSH texnologiyalariga boʻlgan qaramlikni kamaytirish va tashqi cheklovlardan himoyalanishdir.

Masalan, Nio kompaniyasi vitse-prezidenti Ma Linning taʼkidlashicha, kompaniya bir necha yildan beri NVIDIA chiplaridan foydalanib kelmoqda va yillik xaridlar hajmi 300 million dollarga yetgan. Biroq, doimiy cheklovlar va xavflar tufayli Nio oʻzining shaxsiy chiplarini yaratishga qaror qilgan. Bu kabi tendensiya Xitoyning boshqa texnologik korporatsiyalarida ham kuzatilmoqda.

Xulosa qilib aytganda, NVIDIA chiplari atrofidagi «qora bozor»ning gullab-yashnashi global texnologik qarama-qarshilikning yaqqol namunasidir. Xitoylik ishlab chiquvchilar uchun ushbu chiplar nafaqat texnika, balki kelajakdagi raqobatbardoshlikni taʼminlovchi strategik resursga aylangan. Shu sababli, narxlarning ikki baravar oshishi ham ularni toʻxtata olmayotgani koʻrinadi.