Kaliforniya sunʼiy intellekt sababli ishdan boʻshatishlarni kuzatuvchi ilk tizimni ishga tushirdi

AQSHning Kaliforniya shtati hukumati sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalarining mehnat bozoriga taʼsirini monitoring qilish boʻyicha mamlakatdagi ilk maxsus tizimni ishga tushirdi. Gubernator Gevin Nyusom maʼmuriyati tomonidan taqdim etilgan ushbu loyiha "erta ogohlantirish mexanizmi" vazifasini oʻtab, qaysi kasb egalari avtomatlashtirish tufayli ishsiz qolish xavfi ostida ekanini aniqlashga xizmat qiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Yangi onlayn-treker Kaliforniya bandlikni rivojlantirish departamenti va Kaliforniya universiteti qoshidagi California Policy Lab tadqiqot markazi bilan hamkorlikda yaratilgan. Tizim ishsizlik boʻyicha nafaqa soʻrab topshirilgan arizalarni tahlil qiladi va ularni turli sohalarning sunʼiy intellekt tomonidan egallanish ehtimoli darajasi bilan solishtiradi. Maʼlumotlar har oy yangilanib, jamoatchilik uchun ochiq eʼlon qilib boriladi.

Xavf ostidagi guruhlar va demografik tahlil

Dastlabki tahlillar shuni koʻrsatmoqdaki, sunʼiy intellekt taʼsiriga eng koʻp 25 yoshdan 35 yoshgacha boʻlgan mutaxassislar moyil boʻlishi mumkin. Shuningdek, statistik maʼlumotlar erkaklarga qaraganda ayollar oʻrtasida ish oʻrinlarini yoʻqotish xavfi yuqoriroq ekaniga ishora qilmoqda. Foydalanuvchilar treker orqali yosh, maʼlumot darajasi, jins, etnik kelib chiqish va hududlar kesimidagi oʻzgarishlarni kuzatishlari mumkin.

Shuni taʼkidlash joizki, tizim ishlab chiquvchilari ushbu maʼlumotlarni yakuniy xulosa sifatida qabul qilmaslikka chaqirmoqda. Ularning fikricha, ish oʻrinlarining qisqarishi faqatgina sunʼiy intellekt bilan emas, balki iqtisodiy sikllar, tarkibiy oʻzgarishlar va umumiy bozor konyunkturasi bilan ham bogʻliq boʻlishi mumkin. Shu sababli, loyiha aniq sabab-oqibat bogʻliqligini oʻrnatishdan koʻra, xavfli tendensiyalarni barvaqt aniqlashga qaratilgan.

Texnologik markazdagi ijtimoiy himoya

Kaliforniya uchun bu masala strategik ahamiyatga ega, chunki aynan ushbu shtatda OpenAI, Google va NVIDIA kabi generativ sunʼiy intellekt sohasida yetakchi boʻlgan gigant kompaniyalar joylashgan. Shtat hukumati texnologik taraqqiyotni qoʻllab-quvvatlash bilan birga, uning ijtimoiy oqibatlarini yumshatish choralarini ham koʻrmoqda.

Gubernator Gevin Nyusom avvalroq davlat idoralariga sunʼiy intellekt joriy etilishi oqibatida ishchilar koʻradigan zararni kamaytirish rejalarini ishlab chiqish boʻyicha topshiriq bergan edi. Ushbu yangi trekerning ishga tushirilishi hukumatlarning texnologiyaga boʻlgan munosabati oʻzgarayotganini koʻrsatadi: endilikda asosiy eʼtibor nafaqat innovatsiyalarga, balki ularning jamiyat hayotiga taʼsirini nazorat qilishga qaratilmoqda.

Hozirgi vaqtda zamonaviy iqtisodiyotda aynan qaysi ishdan boʻshatish bevosita sunʼiy intellekt tufayli sodir boʻlganini oʻlchaydigan aniq metodologiya mavjud emas. Shunga qaramay, Kaliforniya tajribasi kelajakda boshqa mamlakatlar va mintaqalar uchun mehnat bozorini himoya qilishda namuna boʻlishi kutilmoqda.