Rosatom oʻndan ortiq kichik AES loyihalarini ishlab chiqmoqda: Oʻzbekiston birinchi navbatda

Rossiyaning "Rosatom" davlat korporatsiyasi kam quvvatli atom elektr stansiyalari (KAES) segmentini kengaytirish ustida faol ish olib bormoqda. Ayni paytda kompaniya portfelida turli quvvatga ega boʻlgan oʻnga yaqin reaktor qurilmalari loyihalari mavjud boʻlib, ular global energetika bozorida yangi yoʻnalishni shakllantirishi kutilmoqda. Bu haqda korporatsiya bosh direktori Aleksey Lixachev maʼlum qildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hozirgi vaqtda eng takomillashgan va amaliyotga tatbiq etilgan texnologiya sifatida RITM reaktorlar oilasi koʻrilmoqda. Ushbu qurilmalar nafaqat atom muz yorar kemalarida, balki suzuvchi va quruqlikdagi kichik AESlarda ham qoʻllanilishi bilan ahamiyatlidir. Maʼlumotlarga koʻra, bugungi kunga qadar muz yorar floti uchun 13 ta RITM reaktori tayyorlangan boʻlib, yana bir nechtasi yirik konlarni energiya bilan taʼminlash uchun ishlab chiqarish jarayonida.

Oʻzbekistondagi ilk loyiha va texnik koʻrsatkichlar

Oʻzbekiston ushbu texnologiyani joriy etishda mintaqada yetakchi oʻrinni egallamoqda. Lixachevning taʼkidlashicha, joriy yilning iyun oyida Oʻzbekistonda kam quvvatli atom elektr stansiyasini qurish boʻyicha amaliy ishlar boshlangan. Mazkur stansiya uchun hozirda Rossiya zavodlarida ikkita RITM turkumidagi reaktorlarni tayyorlash jarayoni jadal ketmoqda.

Umuman olganda, Rossiya korxonalarida ayni vaqtda kichik AESlar uchun jami 11 ta reaktor qurilmasi ishlab chiqarilmoqda. Bu koʻrsatkich kichik atom energetikasiga boʻlgan talab ortib borayotganidan dalolat beradi. Bunday stansiyalar yirik energetika tizimlaridan uzoqda joylashgan hududlarni barqaror elektr energiyasi bilan taʼminlashda eng maqbul yechim hisoblanadi.

Oʻta kichik quvvatli stansiyalar kelajagi

"Rosatom" faqat oʻrta hajmli loyihalar bilan cheklanib qolmasdan, oʻta kichik quvvatli reaktorlarni ham rivojlantirmoqda. Bu yoʻnalishdagi asosiy loyihalardan biri "Shelf-M" qurilmasidir. Ushbu reaktor 60 yillik foydalanish muddatiga moʻljallangan boʻlib, u 10 MW elektr energiyasi va 35 MW issiqlik quvvati ishlab chiqarish imkoniyatiga ega.

"Shelf-M" loyihasi boʻyicha hozirda qurilish grafigi tasdiqlangan va maydonlarda muhandislik qidiruv ishlari boshlab yuborilgan. Shuningdek, yadro yoqilgʻisining resurs sinovlari muvaffaqiyatli yakunlanib, investitsiyalarni asoslash jarayonlari oxiriga yetkazilmoqda. Bu kabi loyihalar togʻ-kon sanoati va chekka hududlardagi sanoat obʼektlari uchun avtonom energiya manbai boʻlib xizmat qiladi.

Ekspertlarning fikricha, kichik AESlarning anʼanaviy yirik stansiyalardan ustunligi ularning tezroq qurilishi, xavfsizlik darajasi yuqoriligi va hududiy ehtiyojlarga moslashuvchanligidadir. Oʻzbekistonda ushbu loyihaning amalga oshirilishi mamlakat energetika balansini diversifikatsiya qilish va ekologik toza energiya ulushini oshirishda muhim qadam boʻladi.