Sanoatda xavfsizlik inqilobi: Robotlar yaqinlashayotganini endi ovoz orqali his qilish mumkin

Zamonaviy ishlab chiqarish korxonalarida inson va avtomatlashtirilgan tizimlarning yonma-yon ishlashi odatiy holga aylandi. Biroq, ogʻir robotlarning harakati koʻpincha ishchilar uchun kutilmagan xavf tugʻdiradi. AQSHning Jorjiya texnologiya instituti olimlari ushbu muammoni hal qilish uchun Spherephones deb nomlangan innovatsion audio-tizimni ishlab chiqdilar. Bu texnologiya robotlarning harakatini fazoviy tovush manzarasiga aylantirib, xuddi qoʻrqinchli filmlardagi kabi xavfni oldindan sezish imkonini beradi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Tadqiqotchilarning fikricha, inson eshitish qobiliyati koʻrish aʼzolariga qaraganda signallarni tezroq va uzluksiz qayta ishlaydi. Kinematografiyada, xususan, xorror janridagi filmlarda musiqa orqali xavfning yaqinlashayotgani tomoshabinga vizual tasvirdan oldin yetkaziladi. Spherephones aynan shu tabiiy instinktdan foydalanadi: robot yaqinlashganda maxsus past intensivlikdagi ohang yangraydi va u obʼyektning yoʻnalishi hamda tezligiga qarab oʻzgarib boradi.

Anʼanaviy signallardan fazoviy tovushga oʻtish

Sanoat korxonalarida qoʻllaniladigan standart signalizatsiya tizimlari koʻpincha samarasiz boʻlib qolmoqda. Ular faqat xavf mavjudligini bildiradi, ammo uning qaysi tomondan yoki qanchalik tez yaqinlashayotgani haqida maʼlumot bermaydi. Bundan tashqari, shovqinli muhitda ishchilar vaqt oʻtishi bilan bunday signallarga koʻnikib qoladi va ularni eʼtiborsiz qoldira boshlaydi. Spherephones esa har bir quloq atrofida toʻrtta dinamik (old, orqa, yuqori va past) joylashgan ochiq turdagi quloqchinlar yordamida uch oʻlchamli tovush sahnasini yaratadi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, tizimning oʻziga xosligi shundaki, u oddiy naushniklar qila olmaydigan vazifani — tovush manbasini, masalan, pastdan kelayotganini ham aniq koʻrsatib bera oladi. Bu operatorga asosiy ishidan chalgʻimagan holda, atrofidagi vaziyatni intuitiv ravishda nazorat qilish imkonini beradi. Sinovlar davomida ishtirokchilar yigʻish va saralash ishlarini bajarish bilan birga, faqat tovushga tayanib robotlar harakatini muvaffaqiyatli kuzatib borishgan.

Keng koʻlamli istiqbollar

Virtual reallik yordamida oʻtkazilgan qoʻshimcha tajribalar kutilmagan natijalarni koʻrsatdi. Ishtirokchilar orqa tomondan kelayotgan tovush manbasiga vizual stimulsiz ham instinktiv ravishda reaksiya bildirishgan. Bu inson miyasi bunday fazoviy signallarni real tahdid sifatida qabul qilishini isbotlaydi. Texnologiyaning qoʻllanish doirasi faqat zavodlar bilan cheklanib qolmaydi.

Olimlar Spherephones tizimidan kelajakda quyidagi sohalarda foydalanishni rejalashtirmoqdalar:

• Videooʻyinlarda toʻliq immersiv muhit yaratish;
• Koʻrish qobiliyati cheklangan shaxslar uchun navigatsiya tizimlarini takomillashtirish;
• Posttravmatik stress buzilishi (PTSB) bilan ogʻrigan bemorlarni davolashda terapevtik yondashuvlar;
• Logistika markazlarida avtomatik yuk tashuvchilar bilan xavfsiz aloqani taʼminlash.

Xulosa qilib aytganda, ushbu ixtiro insonning evolyutsion mexanizmlariga tayanadi. Yangi turdagi murakkab signallarni oʻrganish oʻrniga, tizim tabiatda mavjud boʻlgan — tovushning voqea-hodisadan oldin kelishi tamoyilidan foydalanadi. Bu esa yuqori texnologiyali ishlab chiqarish muhitida xavfsizlikni butunlay yangi bosqichga olib chiqishi kutilmoqda.