Sunʼiy intellekt davri: 2026-yilda global texnologiya kompaniyalarida ommaviy qisqartirishlar

Jahon texnologiya bozori 2026-yilda jiddiy transformatsiya davrini boshdan kechirmoqda. Yirik IT-gigantlar rekord darajadagi daromadlarga qaramay, oʻz ishchi kuchini ommaviy ravishda qisqartirishda davom etmoqda. Ushbu jarayonning asosiy sababi sifatida sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalarining jadal joriy etilishi koʻrsatilyapti. Layoffs.fyi maʼlumotlariga koʻra, joriy yilning oʻzida sohada 120 mingdan ortiq xodim ish oʻrnini yoʻqotgan. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Microsoft korporatsiyasi dushanba kuni oʻzining global ishchi kuchining 2,1 foizini, yaʼni taxminan 4 800 ta shtat birligini qisqartirishini eʼlon qildi. Kompaniya rahbariyati bu oʻrinlar bevosita AI bilan almashtirilmasligini taʼkidlasa-da, sunʼiy intellekt ish uslubini oʻzgartirayotgani va koʻplab kundalik vazifalarni avtomatlashtirayotganini tan oldi. Bu tendensiya butun sanoat boʻylab "epidemiya" kabi tarqalmoqda.

Yirik kompaniyalardagi vaziyat va AI omili

Oracle korporatsiyasi iyun oyi oxirida eʼlon qilgan hisobotiga koʻra, soʻnggi 12 oy ichida 21 000 nafar xodimni ishdan boʻshatgan. Kompaniya oʻzining yillik moliyaviy hisobotida sunʼiy intellekt texnologiyalarini operatsion jarayonlarga tatbiq etish kelajakda ham ishchi kuchi qisqarishiga olib kelishi mumkinligini ochiqchasiga bildirgan. Bu Oʻzbekiston kabi rivojlanayotgan bozorlar uchun ham muhim signal boʻlib, kelajakda mehnat bozorida qaysi koʻnikmalarga talab yuqori boʻlishini koʻrsatadi.

Google (Alphabet) ham bu jarayondan mustasno emas. Kompaniya oʻzining Cloud boʻlinmasida, hatto daromadlar 63 foizga oshgan bir paytda ham kadrlar optimizatsiyasini amalga oshirmoqda. Google boshqa kompaniyalardan farqli oʻlaroq, yagona katta raqamni eʼlon qilmasdan, bosqichma-bosqich qisqartirishlar yoʻlini tanladi. Taxminlarga koʻra, 2026-yilda 3 000 nafargacha muhandis ishdan boʻshatilgan.

• Meta: 8 000 nafar xodimni qisqartirdi, biroq 7 000 kishini yangi AI yoʻnalishlariga oʻtkazdi.
• Cisco: Daromadlar kutilganidan yuqori boʻlishiga qaramay, resurslarni AI va kiberxavfsizlikka yoʻnaltirish uchun 4 000 ish oʻrnini yopdi.
• GitLab: AI infratuzilmasiga investitsiya kiritish maqsadida xodimlarining 14 foizi bilan xayrlashdi.
• Intuit: Murakkablikni kamaytirish va AI mahsulotlariga eʼtibor qaratish uchun 3 000 kishini boʻshatdi.

Iqtisodiy oʻsish va ishsizlik paradoksi

Challenger, Gray & Christmas konsalting firmasi tahliliga koʻra, may oyi soʻnggi yillardagi eng koʻp qisqartirishlar kuzatilgan oy boʻldi va AI eng koʻp keltirilgan sabab sifatida qayd etildi. Cloudflare kompaniyasi oʻz tarixidagi eng yuqori choraklik daromadni (639,8 million dollar) qayd etgan boʻlsa-da, xodimlarining 20 foizini ishdan boʻshatishga qaror qildi.

Ekspertlarning fikricha, texnologik kompaniyalar pandemiya davridagi haddan tashqari kengayishdan soʻng endi oʻz tuzilmalarini ixchamlashtirmoqda. Bu jarayon nafaqat xarajatlarni tejash, balki kompaniya resurslarini kelajakning asosiy drayveri boʻlgan sunʼiy intellekt poygasiga safarbar etish bilan bogʻliq. Bu esa global mehnat bozorida mutaxassislardan yangi texnologiyalar bilan ishlash koʻnikmalarini yanada koʻproq talab qiladi.