Tramp Turkiyaga keldi: Sanksiyalar bekor qilinadi, F-35 masalasi kun tartibida

AQSH prezidenti Donald Tramp 7 iyul kuni NATO sammitida ishtirok etish uchun Turkiya poytaxti Anqaraga tashrif buyurdi. Bu Amerika prezidentining ko‘p yillik tanaffusdan so‘ng Turkiyaga amalga oshirgan ilk rasmiy safaridir. Aeroportda Trampni Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an shaxsan kutib oldi. Yetakchilar ikki tomonlama muzokaralar o‘tkazish uchun Beshtepa Prezidentlik majmuasiga yo‘l oldi.

Uchrashuv davomida Tramp AQSH, Turkiya va NATO munosabatlarini tubdan o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan qator sensatsion bayonotlarni berdi. Zamin.uz ushbu tarixiy uchrashuvning eng asosiy tafsilotlarini taqdim etadi.

CAATSA sanksiyalari bekor qilinadi, F-35 dasturiga qaytish imkoniyati

Donald Tramp Anqaradagi bayonotlarida Turkiya uchun mudofaa sohasidagi eng og‘riqli cheklovlar olib tashlanishini ma’lum qildi:

• Sanksiyalarning bekor qilinishi: AQSH Rossiyadan S-400 tizimlarini xarid qilgani uchun Turkiyaga qarshi joriy etilgan CAATSA sanksiyalarini bekor qiladi. Tramp bu haqda: «Biz sanksiyalarni bekor qilmoqchimiz. Hozir buning ayni vaqti», — deb ta’kidladi.

• F-35 qiruvchi samolyotlari: Anqarani F-35 dasturiga qaytarish va ushbu samolyotlarni sotish imkoniyati qayta ko‘rib chiqilmoqda. Prezidentning so‘zlariga ko‘ra, ushbu masala ustida Davlat kotibi Marko Rubio, Moliya vaziri Skott Bessent va Mudofaa vaziri Pit Hegset faol ish olib bormoqda.

• Milliy qiruvchi samolyot (KAAN): Muzokaralarda Turkiyaning milliy loyihasi bo‘lmish KAAN qiruvchi samolyotlari uchun AQSHning F-110 dvigatellarini yetkazib berish masalasi ham muhokama qilingan.

«Oramizda yaqinlik bor»: Tramp Erdo‘g‘anga yuqori baho berdi

AQSH rahbari Turkiya prezidenti bilan bo‘lgan shaxsiy munosabatlari juda kuchli ekanini yana bir bor urg‘uladi:

«Oramizda ish beradigan yaqinlik bor. Rajab Toyyib Erdo‘g‘an — butun dunyoda hurmatga sazovor lider. Turkiya uning rahbarligida juda kuchli davlatga aylandi».

Anqaradagi NATO sammiti: Ittifoqchilarga tanqid

Muzokaralardan so‘ng Beshtepa majmuasida NATO sammiti o‘z ishini boshladi. Sammit kun tartibidagi asosiy masalalar va Trampning pozitsiyasi quyidagicha:

Tramp an’anaviy tarzda yevropalik hamkorlarni mudofaaga yetarlicha mablag‘ ajratmayotganlikda va sodiqlikning past darajasida (xususan, Eron atrofidagi so‘nggi voqealar misolida) qattiq tanqid qildi. U rasmiy Vashington alyansdagi hamkorlaridan ko‘proq natija kutishini bildirdi.

Tahlilchilarning fikriga ko‘ra, ushbu tashrif Turkiya uchun uzoq yillik sanksiyalardan qutulish, mudofaa va aviatsiya sohasidagi yirik loyihalarni oldinga surish uchun tarixiy imkoniyatdir. Sammit 8 iyul kuni o‘z ishini yakunlaydi.