Shotlandiya tarixiy qadam ostonasida: Mamlakat ilk bor oʻz hududidan koinotga raketa uchiradi

Shotlandiya oʻz tarixida ilk bor oʻz hududidan sunʼiy yoʻldoshlarni koinotga uchirishga qizgʻin hozirlik koʻrmoqda. Germaniyaning Rocket Factory Augsburg (RFA) kompaniyasi Shetlend orollaridagi SaxaVord kosmodromidan RFA One raketa-tashuvchisini uchirish uchun rasmiy ruxsatnoma oldi va ayni paytda parvoz oldi infratuzilmasini tayyorlash ishlarini boshlab yubordi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu loyiha nafaqat Shotlandiya, balki butun Britaniya koinot sanoati uchun inqilobiy ahamiyatga ega. Shu paytga qadar Buyuk Britaniya rivojlangan koinot tarmogʻiga va sunʼiy yoʻldosh ishlab chiqaruvchi yirik kompaniyalarga ega boʻlsa-da, oʻz hududidan orbitaga yuk chiqaradigan faol kosmodromga ega emas edi. Muvaffaqiyatli parvoz amalga oshirilsa, bu Britaniya tuprogʻidan koinotga chiqishning birinchi holati sifatida tarixga kiradi.

Texnik imkoniyatlar va kutilayotgan missiya

RFA One raketasi ogʻirligi 1300 kilogrammgacha boʻlgan kichik va mikro-sunʼiy yoʻldoshlarni past qutbli hamda quyosh-sinxron orbitalariga olib chiqish uchun moʻljallangan. Bunday orbitalar Yerni masofadan kuzatish qurilmalari uchun juda qulay hisoblanadi, chunki ular sayyoraning muayyan hududlari ustidan bir xil yoritish sharoitida muntazam oʻtib turish imkonini beradi.

Ilk parvoz doirasida skandinaviyalik buyurtmachiga tegishli boʻlgan, ogʻirligi taxminan 500 kilogramm keladigan Yerni masofadan zondlash sunʼiy yoʻldoshini orbitaga joylashtirish rejalashtirilgan. Raketa butlovchi qismlari Shvetsiyada sinovdan oʻtkazilganidan soʻng, Shetlend arxipelagiga yetkazib beriladi. Tayyorgarlik doirasida kosmodrom hududida qiymati 120 ming funt sterlingga teng himoya perimetrini qurish ishlari boshlangan.

Muvaffaqiyatsiz urinish va yangi rejalar

Taʼkidlash joizki, RFA One raketasi hali birorta ham muvaffaqiyatli parvozni amalga oshirmagan. Dastlabki sinovlar 2024-yilning avgust oyida kutilmagan avariya bilan yakunlangan edi. Oʻshanda turbonasoslardan birida kislorod yonishi oqibatida raketaning birinchi pogʻonasi olov ichida qolgan va yongʻin barcha 9 ta dvigatelga tarqalgan edi. Bu hodisa rejalashtirilgan missiya muddatini sezilarli darajada ortga surdi.

Hozirda kompaniya dengiz litsenziyasini olish uchun ariza topshirgan va parvozning eng yaqin muddati sifatida joriy yilning iyul oyi koʻrilmoqda. Mahalliy aholi xavfsizligini taʼminlash maqsadida parvoz vaqtida Anst orolidagi yoʻllarda harakatlanish cheklanadi, biroq aholiga maxsus ruxsatnomalar beriladi.

Ushbu loyiha Yevropaning kichik raketa-tashuvchilar bozorida muhim oʻrin tutishi kutilmoqda. SaxaVord kosmodromi uchun esa bu muntazam tijoriy parvozlarni amalga oshiruvchi yangi koinot bandargohi sifatidagi ilk real imtihon boʻladi. Agar barchasi koʻngildagidek kechsa, Shotlandiya jahon koinot xaritasida oʻzining mustahkam oʻrniga ega boʻladi.