OpenAI va New York Times mojarosi: Sunʼiy intellekt giganti dalillarni yashirishda ayblandi

Dunyoning eng nufuzli nashrlaridan biri boʻlgan New York Times hamda The Daily News tahririyatlari OpenAI kompaniyasiga qarshi davom etayotgan sud jarayonida yangi va jiddiy ayblovlarni ilgari surdi. Daʼvogarlarning taʼkidlashicha, ChatGPT yaratuvchisi oʻzining oʻqitish maʼlumotlari bazasida mualliflik huquqi bilan himoyalangan materiallarni izlash imkoniyati borligini yashirgan va sudga taqdim etilishi kerak boʻlgan dalillarni ataylab yoʻq qilgan. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Ikki yildan buyon davom etayotgan ushbu huquqiy kurashning markazida OpenAI oʻzining sunʼiy intellekt modellarini ommaviy axborot vositalari kontenti asosida noqonuniy oʻqitgani haqidagi daʼvo yotibdi. Shu vaqtgacha kompaniya oʻzining ulkan maʼlumotlar omboridan aniq materiallarni qidirib topish texnik jihatdan imkonsiz va foydalanuvchilar maxfiyligiga zid ekanini taʼkidlab kelayotgan edi. Biroq, yangi maʼlumotlar bu iddaolarni shubha ostiga qoʻymoqda.

Maxfiy loyihalar va yashirilgan maʼlumotlar bazasi

Sud jarayonidagi koʻrsatmalarga koʻra, OpenAI muhandisi Vinnie Monaco kompaniya allaqachon oʻzining oʻqitish korpusida mualliflik huquqi buzilishini tekshirish uchun ichki qidiruv tizimlarini ishga tushirganini oshkor qilgan. Xususan, kompaniya "Project Giraffe" deb nomlangan vositalar toʻplami va maxsus filtrlar yordamida ChatGPT javoblarida original matnlarning qay darajada takrorlanishini kuzatib borgani aytilmoqda.

Bundan tashqari, OpenAI sudga daʼvo kiritilishidan oldinroq 78 millionga yaqin shaxsiylashtirilmagan suhbatlar bazasini shakllantirgani maʼlum boʻldi. Bu baza sunʼiy intellekt boshqa nashrlarning intellektual mulkidan qanchalik foydalanayotganini tahlil qilish uchun ishlatilgan. Nashrlar advokatlarining fikricha, OpenAI oʻzi allaqachon toʻplagan va tahlil qilgan maʼlumotlarni taqdim etishni ataylab qiyinlashtirgan.

Dalillarni yoʻq qilish va sudga bosim

New York Times nashrining bildirishicha, OpenAI sud buyrugʻiga qaramay, milliardlab ChatGPT javoblarini oʻchirib tashlagan va soʻralgan namunaviy maʼlumotlarni yaroqsiz holga keltirib taqdim etgan. Daʼvogarlar sudya tomonidan OpenAI kompaniyasiga nisbatan intizomiy choralar koʻrilishini, jumladan, kompaniya taqdim etgan 20 millionlik suhbatlar namunasini ishonchsiz deb topishni soʻramoqda.

Ian B. Crosby boshchiligidagi advokatlar guruhining bayonotida aytilishicha, agar OpenAI oʻz harakatlarini qonuniy deb hisoblaganida, haqiqatni yashirishga urinmagan boʻlardi. Ushbu holat texnologik gigantlarning mualliflik huquqiga munosabati va sud oldidagi masʼuliyati masalasini yana bir bor kun tartibiga chiqardi.

OpenAI vakili Drew Pusateri esa bu ayblovlarni mutlaqo rad etdi. Uning soʻzlariga koʻra, New York Times nashrining pozitsiyasi zaiflashib borayotgani sababli, ular foydalanuvchilarning shaxsiy hayotiga daxl qilishga urinmoqda. Kompaniya oʻz foydalanuvchilari maxfiyligini va "adolatli foydalanish" (fair use) tamoyillarini himoya qilishda davom etishini taʼkidladi.

Ushbu sud jarayoni nafaqat OpenAI, balki butun sunʼiy intellekt sanoati uchun muhim pretsedent boʻlishi kutilmoqda. Agar sud nashrlar foydasiga qaror chiqarsa, bu kelajakda generativ modellar uchun maʼlumotlar toʻplash tartibini tubdan oʻzgartirib yuborishi mumkin.