Kosmik inqilob: Zenno Astronautics yoqilgʻisiz ishlaydigan magnit dvigatelni sinovdan oʻtkazdi

Yangi Zelandiyaning Zenno Astronautics startapi koinot sanoatida ulkan burilish yasashi kutilayotgan texnologiyani muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazdi. Kompaniya sunʼiy yoʻldoshlarni boshqarish uchun anʼanaviy kimyoviy yoqilgʻi talab qilmaydigan, oʻta oʻtkazuvchan magnitlar yordamida ishlovchi tizimni koinotda birinchi marta amaliyotda qoʻlladi. Bu texnologiya sunʼiy yoʻldoshlarning xizmat muddatini sezilarli darajada uzaytirishi va koinotni tadqiq qilish xarajatlarini kamaytirishi mumkin. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Supertorquer deb nomlangan ushbu tizim Impulse Space kompaniyasining Mira sunʼiy yoʻldoshiga oʻrnatilgan edi. Qurilma oʻtgan yilning noyabr oyida SpaceX kompaniyasining missiyasi doirasida orbitaga chiqarilgan. Sinovlar davomida tizim Yerning magnit maydoni bilan oʻzaro taʼsirlashish orqali sunʼiy yoʻldoshning yoʻnalishini (orientatsiyasini) muvaffaqiyatli oʻzgartira olishini isbotladi.

Texnologiyaning ishlash prinsipi va afzalliklari

Anʼanaviy dvigatellardan farqli oʻlaroq, Supertorquer quyosh panellaridan olingan elektr energiyasidan foydalanadi. Bu energiya oʻta oʻtkazuvchan gʻaltaklarni quvvatlantiradi va boshqariladigan magnit maydonini hosil qiladi. Mazkur maydon Yer magnit maydoni bilan oʻzaro taʼsirlashib, apparatni kerakli tomonga burish uchun zarur boʻlgan kuchni yuzaga keltiradi. Bu jarayonda hech qanday yonilgʻi sarflanmaydi, bu esa sunʼiy yoʻldoshning ogʻirligini kamaytirishga xizmat qiladi.

Oʻta oʻtkazuvchanlik holatiga erishish uchun gʻaltaklar juda past haroratda boʻlishi lozim. Zenno Astronautics muhandislari koinot sharoitiga moslashtirilgan maxsus sovutish tizimini ishlab chiqishdi. Ushbu tizim issiqlik nasosi va koʻp qatlamli izolyatsiya yordamida gʻaltaklar haroratini -196 °C darajada saqlab turadi. Eng muhimi, bunday murakkab sovutish jarayoni uchun bor-yoʻgʻi 48 vatt energiya sarflanadi.

Kelajakdagi rejalar: Oydan Marsgacha

Zenno Astronautics asoschisi va bosh direktori Maks Arshavskiyning soʻzlariga koʻra, koinotda quyosh energiyasi cheksiz miqdorda mavjud, shuning uchun magnit tizimlaridan foydalanish sunʼiy yoʻldoshlarni boshqarishda eng samarali yoʻldir. Kompaniya kelajakda ushbu texnologiyani yanada kengaytirishni rejalashtirmoqda. Kelgusidagi maqsadlar qatoriga quyidagilar kiradi:

• Kosmik apparatlarni bir-biriga yaqinlashtirish va tutashtirish tizimlarini takomillashtirish;
• Oy va Marsga parvoz qiladigan kemalar uchun faqat quyosh energiyasida ishlaydigan magnit dvigatellarni yaratish;
• Kosmik radiatsiyadan himoya qiluvchi magnit ekranlarni loyihalash.

Hozircha radiatsiyadan himoyalanish gʻoyasi faqat konsepsiya darajasida boʻlsa-da, yoqilgʻisiz boshqaruv tizimining muvaffaqiyati koinot texnologiyalarida yangi davrni boshlab berdi. Ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, ushbu ixtiro sunʼiy yoʻldoshlarning orbitada uzoqroq qolishini taʼminlaydi, chunki ularning faoliyati endi bortdagi cheklangan yoqilgʻi zaxirasiga bogʻliq boʻlmaydi.