Kompyuter texnikasi bozorida kutilmagan inqiroz: 2027-yilda xotira chiplari taqchilligi

Dunyo boʻylab kompyuter texnikasini yangilash niyatida boʻlgan foydalanuvchilar uchun 2027-yil eng qiyin davr boʻlishi kutilmoqda. Janubiy Koreyaning SK hynix kompaniyasi rahbari Kvak No Chjonning maʼlum qilishicha, jahon xotira chiplari bozori oʻz tarixidagi eng jiddiy tanqislikka duch kelishi mumkin. Bu holat nafaqat narxlarning keskin koʻtarilishiga, balki butlovchi qismlarning yetishmovchiligiga ham sabab boʻladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Reuters agentligiga bergan intervyusida SK hynix rahbari taklif va talab oʻrtasidagi muvozanat buzilishini prognoz qildi. Uning soʻzlariga koʻra, ishlab chiqaruvchilarning imkoniyatlari mijozlar talabini qondirishga yetmaydi va bu tendensiya hatto 2030-yildan keyin ham davom etishi ehtimoli yuqori. Bunday prognozlar kompyuter texnologiyalari olamida jiddiy xavotirlarga sabab boʻlmoqda.

Sunʼiy intellekt va HBM texnologiyasining taʼsiri

Bunday global taqchillikning asosiy sababi sifatida sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalarining shiddatli rivojlanishi koʻrsatilmoqda. Zamonaviy AI-tezlatkichlar, xususan NVIDIA va AMD mahsulotlari juda katta hajmdagi yuqori tezlikka ega HBM (High Bandwidth Memory) xotiralarini talab qiladi. HBM chiplarini ishlab chiqarish esa anʼanaviy DDR5 operativ xotiralariga qaraganda ancha murakkab va resurs talab qiluvchi jarayondir.

HBM chiplari ilgʻor texnologik jarayonlarni, murakkab qadoqlash usullarini va bitta tayyor modul uchun koʻproq kremniy plastinalarini talab etadi. Shu sababli, dunyodagi eng yirik ishlab chiqaruvchilar — SK hynix, Samsung Electronics va Micron Technology oʻz quvvatlarining katta qismini aynan HBM ishlab chiqarishga yoʻnaltirmoqda. Bu esa oddiy kompyuterlar va serverlar uchun moʻljallangan anʼanaviy xotira chiplari hajmining kamayishiga olib keladi.

Narxlar va bozor konʼyunkturasi

Bozordagi vaziyatni yirik korporatsiyalar oʻrtasidagi uzoq muddatli shartnomalar ham murakkablashtirmoqda. Gigant kompaniyalar ishlab chiqarish quvvatlarini oldindan band qilib qoʻyishi natijasida chakana savdo va kichikroq xaridorlar uchun chiplar yetishmovchiligi yuzaga keladi. TrendForce tahliliy kompaniyasi maʼlumotlariga koʻra, DRAM xotiralari uchun shartnomaviy narxlar allaqachon oʻsishni boshlagan va bu jarayon davom etishi kutilmoqda.

Oʻzbekiston bozori uchun ham bu yangilik muhim ahamiyatga ega, chunki mamlakatimizga kirib kelayotgan noutbuklar va shaxsiy kompyuterlar butlovchi qismlari narxi bevosita jahon bozoridagi kotirovkalarga bogʻliq. Xotira chiplarining qimmatlashishi yangi tizim yigʻish yoki mavjud kompyuterni kuchaytirish (upgrade) xarajatlarini sezilarli darajada oshiradi.

Xulosa qilib aytganda, texnologik gigantlar oʻz eʼtiborini yuqori daromad keltiruvchi sunʼiy intellekt sektoriga qaratayotgan bir paytda, oddiy foydalanuvchilar qimmat narxlar va tanqislik bilan kurashishiga toʻgʻri keladi. Mutaxassislar kompyuter texnikasini yangilashni rejalashtirayotganlarga ushbu jarayonni 2027-yilgacha yakunlashni yoki uzoq muddatli narxlar oʻsishiga tayyor turishni maslahat bermoqda.