Xitoy yadroviy kosmik kemalar uchun maxsus qora quti ishlab chiqdi
Xitoylik tadqiqotchilar koinotni tadqiq qilishda xavfsizlikning yangi bosqichini eʼlon qilishdi. Nankin aeronavtika va astronavtika universiteti olimlari yadroviy energetika qurilmalari bilan jihozlangan kosmik apparatlar uchun maxsus himoyalangan “qora quti” konsepsiyasini ishlab chiqishdi. Bu qurilma parvoz maʼlumotlarini saqlash va avariya holatida koordinatalarni uzatish orqali radioaktiv materiallar tarqalishi xavfini kamaytirishga xizmat qiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Soʻnggi yillarda yadroviy energiya tizimlariga ega kosmik apparatlarga qiziqish ortib bormoqda. Bunday texnologiyalar quyosh panellari samarasiz boʻlgan uzoq masofali missiyalar, xususan, Marsga parvozlar uchun juda muhim hisoblanadi. Masalan, NASA ham kelajakdagi missiyalar uchun yadroviy qurilmalarni oʻrganmoqda. Biroq bunday kemalarning yerga qulashi ekologik falokatga sabab boʻlishi mumkinligi sababli, ularni qidirib topish va holatini aniqlash tizimi hayotiy zaruriyatdir.
Yuksak chidamlilik va BeiDou navigatsiyasi
Muhandislarning hisob-kitoblariga koʻra, ogʻirligi bor-yoʻgʻi 4,5 kg va oʻlchamlari 16,5 × 16,8 sm boʻlgan ushbu ixcham modul ulkan mexanik yuklamalarga chidashga qodir. U 25 969 Joulgacha boʻlgan zarba energiyasini yutib yuborishi mumkin. ixbt.com ma’lumotiga ko’ra, ushbu modul oʻzida ham maʼlumotlarni yozib boruvchi registrator, ham BeiDou navigatsiya tizimi bazasidagi sunʼiy yoʻldosh mayogʻini birlashtiradi.Elektronikani himoya qilish uchun ishlab chiquvchilar koʻp qatlamli korpus yaratishdi. Ushbu tuzilma quyidagi qismlardan iborat:
- Tashqi issiqlik va zarbaga chidamli qobiq;
- Zarba energiyasini yutuvchi maxsus qatlam;
- Ichki elektron modulni himoyalovchi germetik kapsula.
Kelajak missiyalari uchun xavfsizlik kafolati
Tadqiqotchilar qurilmaning yanada takomillashtirilgan, yaʼni dam beriladigan amortizatsiya tizimiga ega versiyasini ham ishlab chiqishdi. Modellashtirish natijalariga koʻra, bunday konstruksiya zarba yuklamasini yana 44 foizga kamaytiradi va eng muhimi, qurilmaning suv yuzasida qolishini taʼminlaydi. Bu esa okeanga qulagan apparatlarni topishni ancha osonlashtiradi.Hozircha loyiha eksperimental bosqichda turibdi. Xitoylik olimlar oʻz ishlanmalarini taqdim etgan boʻlsalar-da, ushbu tizimlarni qachon real kosmik kemalarga oʻrnatish boʻyicha aniq rejalar ochiqlanmagan. Agar texnologiya amaliyotga tatbiq etilsa, u koinotni yadroviy dvigatellar yordamida oʻrganishda asosiy xavfsizlik elementiga aylanadi.
Oʻzbekiston kabi mamlakatlar uchun ham koinot texnologiyalaridagi bunday yangiliklar muhim ahamiyatga ega. Global xavfsizlik nuqtai nazaridan, yadroviy qurilmalarning nazorat qilinishi va ularning qulash joyini tezkor aniqlash texnologiyalari butun insoniyat manfaatlari uchun xizmat qiladi.
Izohlar 0
…