Xitoy Starlink'ni ishdan chiqaradigan yangi qurolni sinadimi?

Foto: scmp.com

Xitoy harbiy olimlari sun’iy yo‘ldoshlar elektronikasiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan o‘ta kuchli mikroto‘lqinli qurolni ishlab chiqqan va sinovdan o‘tkazgani aytilmoqda. South China Morning Post ma’lumotiga ko‘ra, qurilmaning impuls quvvati 100 gigavattgacha yetadi.

Nashr bu texnologiya AQSHning kosmik infratuzilmasi, jumladan, Starlink sun’iy yo‘ldoshlar tarmog‘i uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkinligini yozdi.

Quvvat 100 gigavattga yetkazilgan

Mutaxassislar bahosiga ko‘ra, Yerga yaqin orbitadagi sun’iy yo‘ldosh elektronikasiga zarar yetkazish uchun taxminan bir gigavattli impuls yetarli bo‘lishi mumkin.

Xitoylik olimlar esa yangi qurilma quvvatini 100 gigavattgacha oshirishga muvaffaq bo‘lgani xabar qilinmoqda. Biroq bu ko‘rsatkich qurol uzoq vaqt davomida shunday quvvatda ishlaydi degani emas — gap qisqa muddatli impuls haqida ketmoqda.

Starlink tarmog‘i nishonga aylanishi mumkinmi?

South China Morning Post'ning yozishicha, mikroto‘lqinli qurollar sun’iy yo‘ldoshlarni jismonan portlatish o‘rniga ularning elektron tizimlarini ishdan chiqarishga mo‘ljallangan.

Bunday texnologiya nazariy jihatdan:

• aloqa uskunalariga zarar yetkazishi;

• navigatsiya va ma’lumot uzatishni buzishi;

• sun’iy yo‘ldoshlar faoliyatini vaqtincha yoki doimiy to‘xtatishi mumkin.

Shu nuqtayi nazardan Starlink kabi minglab apparatlardan iborat yirik tarmoqlar ham ehtimoliy nishon sifatida tilga olinmoqda.

Pentagon infratuzilmasi uchun arzon tahdid

Ekspertlarning fikricha, mikroto‘lqinli qurollar qimmat raketa yoki sun’iy yo‘ldoshga qarshi tizimlarga nisbatan arzonroq vosita bo‘lishi mumkin.

Bu esa Xitoyga AQSHning qimmatbaho kosmik infratuzilmasiga nisbatan kamroq xarajat bilan bosim o‘tkazish imkonini berishi haqidagi taxminlarni kuchaytirmoqda.

Biroq bunday qurolning real jangovar masofasi, aniqligi va atmosfera sharoitidagi samaradorligi haqida ochiq ma’lumotlar cheklangan.

Qurol qattiq sovuqda ham ishlashi aytildi

Xabarda qurilma innovatsion litiy-ionli kondensatorlar bilan jihozlangani qayd etilgan.

Ular qurolni:

• juda tez ishga tushirish;

• qisqa vaqtda katta energiya chiqarish;

• minus 40 daraja sovuqda ham ishlatish imkonini berishi aytilmoqda.

Kosmosdagi raqobat yangi bosqichga chiqmoqda

Sun’iy yo‘ldoshlar zamonaviy armiyalar uchun aloqa, razvedka, navigatsiya va nishonga olish tizimlarining asosiy qismiga aylangan.

Shu sababli ularni ishdan chiqarishga qaratilgan elektron va mikroto‘lqinli texnologiyalar kelajakdagi harbiy raqobatning eng muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lishi mumkin.

Hozircha Xitoy tomonidan qurolning to‘liq texnik xususiyatlari va sinov natijalari rasman ochiqlangani haqida ma’lumot yo‘q.