Meta muhandislar uchun sunʼiy intellekt xarajatlariga cheklov joriy etishi mumkin

Meta korporatsiyasi rahbariyati kelajakda oʻz xodimlari uchun sunʼiy intellekt (AI) resurslaridan foydalanish boʻyicha maxsus limitlar joriy etishni rejalashtirmoqda. Instagram rahbari Adam Mosseri bergan intervyusiga koʻra, yaqin bir-ikki yil ichida muhandislarning AI tokenlari uchun sarflaydigan mablagʻi ularning yillik maoshiga tenglashib qolishi mumkin. Bu esa kompaniya moliyaviy barqarorligini saqlash uchun qatʼiy nazorat mexanizmlari zarurligini anglatadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Sunʼiy intellekt tizimlariga yuboriladigan soʻrovlar va ulardan olinadigan javoblar muayyan miqdordagi “token”lar orqali hisoblanadi. Har bir token ortida ulkan hisoblash quvvati va elektr energiyasi xarajatlari yotadi. Lenny’s Podcast dasturida chiqish qilgan Mosseri, kuchli muhandisning “yonish darajasi” (burn rate) kompaniya uchun juda qimmatga tushayotganini taʼkidladi. Shu sababli, har bir xodimga uning ish samaradorligiga qarab maʼlum miqdorda token byudjeti ajratilishi kutilmoqda.

Texnologik gigantlar xarajatlarni optimallashtirmoqda

Meta allaqachon oʻz ichkarisida sunʼiy intellekt xarajatlarini nazorat qilishni boshlagan. Xususan, kompaniya xodimlarning token sarfi boʻyicha oʻziga xos “reyting jadvali”ni yopib qoʻydi. Bunga sabab, ushbu tizim 2026-yilga borib kompaniyaga bir necha milliard dollar zarar keltirishi mumkinligi aniqlanganidir. Mosserining soʻzlariga koʻra, hozircha Meta xodimlari uchun hech qanday cheklov yoʻq, biroq “token kuydirgich” vazifasini oʻtaydigan samarasiz loyihalarga chek qoʻyish vaqti keldi.

Faqat Meta emas, balki boshqa yirik IT-kompaniyalar ham shunga oʻxshash muammolarga duch kelmoqda. Masalan, ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Uber kompaniyasi 2026-yil uchun moʻljallangan sunʼiy intellekt kodlash byudjetini joriy yilning aprel oyidayoq sarflab boʻlgan. Microsoft esa xarajatlarni tejash maqsadida muhandislariga taqdim etilgan Claude Code litsenziyalarini bekor qilib, barchani oʻzining shaxsiy Copilot CLI vositasiga oʻtkazgan.

Resurslarni boshqarishning yangi davri

Adam Mosseri sunʼiy intellekt tokenlarini boshqarishni oddiy ish haqi yoki operatsion xarajatlar (OpEx) bilan qiyosladi. Uning fikricha, GPU, CPU, xotira va RAM kabi resurslar cheklangan boʻlgani kabi, AI quvvatlari ham tejamkorlik bilan taqsimlanishi kerak. Kelajakda har bir muhandisga beriladigan byudjet uning kompaniyaga keltiradigan foydasi (ROI) bilan mutanosib boʻladi.

Shunga qaramay, Mosseri uzoq muddatli istiqbolda sunʼiy intellekt xizmatlari narxi pasayishiga ishonadi. Uning taxminicha, bozorga yangi AI modellari kirib kelishi va raqobat kuchayishi natijasida “narxlar urushi” boshlanadi. Bu esa kompaniyalarga oʻz muhandislarini yanada kengroq imkoniyatlar bilan taʼminlashga yoʻl ochadi. Hozircha esa, Meta kabi gigantlar “aqlsiz” xarajatlarni qisqartirish orqali oʻz byudjetini himoya qilishga majbur.