SpaceX aksiyalari narxi Starship parvozi arafasida IPO darajasiga tushdi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasining aksiyalari birja savdolarida sezilarli pasayishni qayd etib, iyun oyidagi blokbaster IPO (aksiyalarni ommaviy joylashtirish) narxi — 135 dollar atrofidagi koʻrsatkichga qaytdi. Bir oy avval 86 milliard dollarga yaqin mablagʻ toʻplagan kompaniya uchun bu holat investorlar ishonchining oʻziga xos sinovi boʻlmoqda. Chorshanba kungi savdolar davomida aksiyalar narxi hatto 133 dollargacha tushib ketdi, biroq kun yakuniga kelib 135,27 dollar darajasida barqarorlashdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Ushbu pasayish SpaceX aksiyalari ommaviy bozorga chiqqanidan beri kuzatilayotgan umumiy tendentsiyaning davomidir. Dastlabki kunlarda kompaniya qimmatli qogʻozlari 200 dollardan oshib ketgan va bozor qiymati boʻyicha Amazon hamda Microsoft kabi texnologik gigantlar bilan raqobatlashgan edi. Biroq oʻsha yuqori nuqtadan soʻng, aksiyalar deyarli har hafta oʻz qiymatini yoʻqotib bordi. Mutaxassislar buni texnologiya sektoridagi umumiy pasayish va investorlarning haddan tashqari optimistik kayfiyati soʻnayotgani bilan izohlamoqda.

Bozordagi beqarorlik sabablari

Aksiyalar narxining keskin tebranishiga asosiy sabablardan biri sifatida Nasdaq birjasida kompaniya umumiy aksiyalarining atigi 4 foizi aylanayotgani koʻrsatilmoqda. Bozor tilida "float" deb ataladigan ushbu kichik ulush, kompaniyaga boʻlgan ulkan qiziqish bilan birgalikda, narxlarning tez koʻtarilishi yoki tushib ketishiga sharoit yaratadi. Bundan tashqari, SpaceX tomonidan IPO ortidan chiqarilgan obligatsiyalar ham hozirda oʻz qiymatini yoʻqotmoqda, bu esa moliyaviy bozordagi xavotirlarni kuchaytirmoqda.

SpaceX atrofidagi vaziyat faqatgina ushbu kompaniya bilan cheklanib qolmaydi. Hozirda OpenAI va Anthropic kabi yirik sunʼiy intellekt startaplari ham maxfiy ravishda IPO uchun ariza topshirgan. Investorlar SpaceX aksiyalarining oʻzini qanday tutishini kuzatib, boshqa Big Tech kompaniyalarining kelgusi ommaviy savdolari qanchalik muvaffaqiyatli boʻlishini bashorat qilishga urinishmoqda. Shu maʼnoda, Ilon Mask kompaniyasi butun texnologik bozor uchun oʻziga xos indikator vazifasini oʻtamoqda.

Starship sinovi va kelajakdagi rejalar

Kompaniya aksiyalari narxining navbatdagi sinovi payshanba kuni kutilmoqda. SpaceX oʻzining eng yirik Starship raketasini IPOdan keyin ilk bor koinotga uchirishni rejalashtirgan. Starship loyihasi hali ham ishlab chiqish bosqichida boʻlgani sababli, kompaniya "uch, xato qil va tuzat" (fly, fail, fix) tamoyili asosida ish yuritadi. Bu esa navbatdagi parvozda ham kutilmagan texnik nosozliklar yuz berishi ehtimolini oshiradi.

Eʼtiborli jihati, ushbu missiya davomida SpaceX raketa kuchaytirgichi yoki yuqori bosqichini saqlab qolishni rejalashtirmagan. Buning oʻrniga Meksika qoʻltigʻiga simulyatsiya qilingan qoʻnish amalga oshiriladi, bu esa har qanday holatda ham apparatlarning portlashi bilan yakunlanadi. Bunday xatarli, ammo innovatsion yondashuv investorlarning Ilon Maskning "boshqa dunyolar" haqidagi vaʼdalariga boʻlgan ishonchini qay darajada saqlab qolishini koʻrsatib beradi.