Serbiya NASAning Artemis kelishuviga qoʻshildi: Kosmosni tadqiq etishda yangi bosqich
Serbiya rasman NASA tomonidan ilgari surilgan Artemis kelishuviga (Artemis Accords) imzo chekib, koinotni tinch maqsadlarda va ochiq hamkorlik asosida tadqiq etishga intilayotgan dunyoning 69-davlatiga aylandi. Vashingtondagi NASA qarorgohida boʻlib oʻtgan tantanali marosimda hujjatni Serbiya tashqi ishlar vaziri Marko Đurić imzoladi. Bu qadam mamlakatning zamonaviy kosmik poygada oʻz oʻrnini topishiga xizmat qiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Artemis kelishuvi 2020-yilda NASA va AQSH Davlat departamenti tomonidan yetti asoschi davlat bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan. Ushbu hujjat Oy, Mars va Quyosh tizimidagi boshqa obʼyektlarni oʻrganishda xalqaro hamkorlikning amaliy tamoyillarini belgilab beradi. Kelishuvning asosiy maqsadi koinotdan faqat tinch maqsadlarda foydalanish va ilmiy maʼlumotlarni ochiq almashishni taʼminlashdan iborat.
Hamkorlikning asosiy tamoyillari va maqsadlari
Mazkur kelishuvga qoʻshilgan davlatlar bir qator muhim majburiyatlarni oʻz zimmasiga oladi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, ushbu tamoyillar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:- Koinot fazosidan faqat tinchlik yoʻlida foydalanish;
- Ilmiy kashfiyotlar va maʼlumotlarni xalqaro hamjamiyat bilan ochiq boʻlishish;
- Kosmik missiyalar ishtirokchilariga favqulodda vaziyatlarda yordam koʻrsatish;
- Koinotdagi tarixiy obidalar va artefaktlarni saqlab qolish;
- Kosmik chiqindilar miqdorini kamaytirish va oʻzaro xalaqit berishning oldini olish.
Tarixiy meros va kelajakka nigoh
NASA maʼmuriyati serb muhandislarining Amerika kosmik dasturiga qoʻshgan hissasi yangilik emasligini alohida taʼkidladi. Agentlik rahbari oʻrinbosari Mett Andersonning soʻzlariga koʻra, serbiyalik mutaxassislar hali Apollo dasturi davridayoq muhim rol oʻynagan. Xususan, Milojko "Mike" Vucelić Apollo 13 ekipajini yerga muvaffaqiyatli qaytarishdagi xizmatlari uchun AQSHning eng oliy mukofotlaridan biri — Prezident Ozodlik medali bilan taqdirlangan.Vazir Marko Đurićning qayd etishicha, ushbu kelishuvga qoʻshilish Nikola Tesla, Milutin Milanković va Devid Vujić kabi buyuk olimlarning anʼanalarini davom ettirish demakdir. Devid Vujić Apollo dasturida ishtirok etgan va "Serb yettiligi" nomi bilan tanilgan muhandislar guruhining aʼzosi boʻlgan. Ular kosmik kemalarni boshqarish, energiya taʼminoti va tutashuv tizimlarini yaratishda faol ishtirok etishgan.
Bugungi kunda NASA Artemis kelishuvi ishtirokchilari safini kengaytirishda davom etmoqda. Yaqin yillarda yana bir qator davlatlarning ushbu tashabbusga qoʻshilishi kutilmoqda. Bu esa insoniyatning Oyda doimiy infratuzilma yaratishi va uzoq koinotni yanada chuqurroq tadqiq etishi uchun mustahkam xalqaro poydevor boʻlib xizmat qiladi.
Izohlar 0
…