Sunʼiy intelekt bumining banklarga foydasi: AQSH moliya gigantlari rekord daromad koʻrmoqda

AQSHning eng yirik investitsiya banklari sunʼiy intellekt (AI) infratuzilmasiga yoʻnaltirilayotgan ulkan kapital oqimi fonida rekord darajadagi komissiya daromadlarini qayd etdi. Goldman Sachs, JPMorgan va Morgan Stanley kabi moliya gigantlari hisobotlariga koʻra, texnologik inqilob moliya bozorlarida yangi "supertsikl"ni boshlab berdi. Bu jarayon nafaqat dasturiy taʼminot ishlab chiquvchilar, balki maʼlumotlar markazlari va energetika tizimlarini moliyalashtirish hisobiga banklar gʻaznasini boyitmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Goldman Sachs banki 2026-yilning ikkinchi choragi yakunlariga koʻra, investitsiya bankingidan 3,4 milliard dollar komissiya oldi. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 55 foizga koʻp boʻlib, bank tarixidagi eng yuqori koʻrsatkichdir. Bank rahbari Devid Solomon mazkur holatni "AI uchun kapital xarajatlarning supertsikli" deb atadi. Uning soʻzlariga koʻra, hisoblash infratuzilmasini qurish uchun mablagʻga boʻlgan talab barcha mintaqalar va tarmoqlarda keskin ortib bormoqda.

Investitsiyalar koʻlami va infratuzilma poygasi

Moliya bozoridagi faollik nafaqat aksiyalar, balki qarz majburiyatlari boʻyicha ham sezilmoqda. Masalan, Goldman Sachs aksiyalarni joylashtirishdan tushgan daromadini 130 foizga, obligatsiyalar chiqarishdan esa 75 foizga oshirdi. Shuningdek, sakkizta yirik bank SoftBank kompaniyasiga OpenAI bilan bogʻliq 40 milliard dollarlik bitimni amalga oshirish uchun kredit ajratishda ishtirok etgani sohadagi moliyaviy ishtiyoq naqadar yuqori ekanini koʻrsatadi.

Boshqa banklarda ham oʻsish surʼatlari hayratlanarli: JPMorgan 3,3 milliard dollar (30 foiz oʻsish), Morgan Stanley 2,44 milliard dollar (58 foiz oʻsish) va Bank of America 2,14 milliard dollar (50 foiz oʻsish) miqdorida komissiya yigʻishga muvaffaq boʻldi. Morgan Stanley tahlilchilarining prognozlariga koʻra, maʼlumotlar markazlarini qurish xarajatlari 2026-yilda 850 milliard dollarni tashkil etsa, 2028-yilga borib bu raqam 1,5 trillion dollarga yetishi mumkin.

Bank rahbarlari ushbu faollikni nafaqat AI kompaniyalari, balki ularning atrofidagi butun ekotizim bilan bogʻlamoqda. Bunga quyidagilar kiradi:

• Maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlash markazlari (data-centers) qurilishi;
• Energiya taʼminoti va barqaror elektr tarmoqlarini yaratish;
• Xotira qurilmalari va yuqori quvvatli chiplar ishlab chiqarish;
• Bulutli hisoblash texnologiyalari uchun yangi platformalar.

Xatarlar va ehtiyotkorlik choralari

Biroq, bunday shiddatli oʻsish banklarni ehtiyotkorlikka ham chorlamoqda. Citigroup rahbari Jeyn Freyzer AI mijozlar bilan muzokaralarning markaziy mavzusiga aylanganini taʼkidlasa-da, ayrim loyihalarga rad javobi berilayotgani maʼlum boʻldi. Xususan, JPMorgan maʼlumotlar markazlari bilan bogʻliq baʼzi bitimlardan voz kechgan. Bunga elektr energiyasi tanqisligi va kelajakda ushbu binolarning ijarachilari kim boʻlishi borasidagi noaniqliklar sabab boʻlgan.

Umuman olganda, AQSHning beshta eng yirik bankining sof foydasi ikkinchi chorakda 49 milliard dollarni tashkil etdi, bu oʻtgan yilga nisbatan 39 foizga koʻpdir. Shunga qaramay, Devid Solomon joriy sikl cheksiz davom etmasligidan ogohlantirdi. Uning fikricha, bozor ertami-kechmi "qayta sozlanish" bosqichiga duch keladi va shundan soʻnggina yanada barqaror oʻsish davri boshlanishi mumkin. Hozircha banklar uchun asosiy savol — energetika tizimi AI kengayishini qanchalik qoʻllab-quvvatlay olishida qolmoqda.