SpaceX raketasi Oyga borib uriladi: Yerliklar noyob toʻqnashuvni kuzatishi mumkin

Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasining Falcon 9 raketasi yuqori pogʻonasi joriy yilning 5-avgust kuni Oy yuzasi bilan toʻqnashadi. Ushbu hodisa nafaqat astronomlar, balki koinot ishqibozlari uchun ham muhim voqeaga aylanadi, chunki zarba natijasida hosil boʻladigan jarayonlarni Yerdagi kuchli teleskoplar yordamida kuzatish imkoniyati mavjud. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, toʻqnashuv Toshkent vaqti bilan soat 11:35 atrofida sodir boʻlishi kutilmoqda. Raketa boʻlagi Oyning koʻrinadigan qismidagi Eynshteyn krateri yaqiniga tushishi taxmin qilinmoqda. Bu esa Shimoliy va Janubiy Amerika hududidagi kuzatuvchilarga ushbu noyob lahzani qayd etish uchun qulay sharoit yaratadi.

2025-010D belgisi ostidagi ushbu obʼyekt 2025-yil 15-yanvarda koinotga uchirilgan Falcon 9 raketasining bir qismidir. Oʻshanda raketa Oyga Blue Ghost va Hakuto-R qoʻnish apparatlarini olib chiqqan edi. Oʻz vazifasini bajargan yuqori pogʻona koinotda qolib, vaqt oʻtishi bilan Oy orbitasiga yaqinlashgan va endilikda uning yuzasiga qulashi aniq boʻldi.

Toʻqnashuv tafsilotlari va ilmiy ahamiyati

Oʻlchami besh qavatli binoga teng boʻlgan ushbu metall konstruksiya Oy yuzasiga taxminan 2,43 km/s tezlikda borib uriladi. Olimlarning hisob-kitoblariga koʻra, zarba 34 darajali burchak ostida amalga oshadi. Toʻqnashuv natijasida Oy yuzasida diametri qariyb 17 metrga teng boʻlgan yangi krater hosil boʻlishi kutilmoqda.

Ushbu voqea shunchaki tasodifiy halokat emas, balki ilm-fan uchun qimmatli maʼlumotlar manbaidir. Toʻqnashuv paytida koʻtariladigan ulkan chang buluti mutaxassislarga sunʼiy obʼyektlarning Oy tuprogʻi (regolit) bilan oʻzaro taʼsirini oʻrganishga yordam beradi. Bu kelajakdagi Oy missiyalari va bazalar qurilishi uchun xavfsizlik choralarini ishlab chiqishda qoʻl keladi.

Shu bilan birga, mazkur hodisa xalqaro hamjamiyatda koinot chiqindilari masalasini yana bir bor kun tartibiga chiqardi. SpaceX kabi xususiy kompaniyalarning faollashuvi natijasida Yer orbitasi va uning atrofidagi boʻshliqda nazoratsiz obʼyektlar koʻpayib bormoqda. Mutaxassislar bunday toʻqnashuvlarning koʻpayishi kelajakda boshqariladigan kosmik kemalar uchun xavf tugʻdirishi mumkinligidan xavotirda.