Artemis 2 astronavti NASAʻni Oyga qoʻnish rejasini oʻzgartirishga chaqirdi

NASAning Artemis 2 missiyasi uchuvchisi Viktor Glover AQSH kosmik agentligini Oyga insonli parvozlarni qayta tiklash strategiyasini qayta koʻrib chiqishga chaqirdi. Astronavtning fikricha, ilk ekipajlarni darhol Oyni janubiy qutbiga yuborish oʻrniga, avvaliga ekvatorga yaqinroq hududlarga qoʻnish xavfsizroq va samaraliroq boʻladi. Bu haqda ixbt.com nashri NASA Exploration Science Forum tadbiriga tayanib xabar bermoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Glover oʻz taklifini NASA rahbariyatiga yoʻllar ekan, asosiy eʻtiborni xavf-xatarlarni kamaytirishga qaratdi. Uning soʻzlariga koʻra, Oyni ekvatorial qismi avvalgi Apollo dasturi orqali yaxshi oʻrganilgan va u yerdagi sharoitlar astronavtlar uchun ancha qulay. Agar agentlikning asosiy maqsadi imkon qadar tezroq Oy yuzasiga qaytish boʻlsa, tanish va yoritilgan hududlarni tanlash mantiqiyroq qadam boʻladi.

Janubiy qutbdagi qiyinchiliklar va xavflar

NASAning hozirgi rejalariga koʻra, Artemis missiyalari doirasida aynan janubiy qutbga qoʻnish koʻzda tutilgan. Biroq Viktor Glover bu hududning oʻziga xos murakkabliklari borligini taʻkidlamoqda. Xususan, janubiy qutbda Quyosh ufqqa juda yaqin joylashgani sababli, uzoq davom etuvchi quyuq soyalar hosil boʻladi. Bu holat nafaqat apparatlarning qoʻnishini, balki astronavtlarning harakatlanishi va texnikalarning ishlashini ham jiddiy qiyinlashtiradi.

Yana bir muhim jihat — ekipajning ortga qaytish imkoniyatidir. Hozirgi loyihada Gateway orbital stansiyasi bilan bogʻliq yuqori choʻzilgan orbita (NRHO) qoʻllanilishi rejalashtirilgan. Bunday trayektoriya tufayli astronavtlar Oy yuzasida ortga qaytish uchun qulay vaqtni kutib, bir haftagacha qolib ketishlari mumkin. Ekvatorial hududlarda esa favqulodda vaziyatlarda Yerga qaytish imkoniyatlari kengroq boʻladi.

Bosqichma-bosqich rivojlanish strategiyasi

Gloverning fikricha, NASA murakkab qutb missiyalariga oʻtishdan oldin tajriba toʻplashi zarur. Avvaliga oddiyroq sharoitlarda qoʻnish va yashash koʻnikmalarini shakllantirib, soʻngra qiyinroq ekspeditsiyalarga oʻtish maqsadga muvofiqdir. Bu yondashuv missiya muvaffaqiyatini kafolatlash bilan birga, inson hayotini saqlashda muhim rol oʻynaydi.

Shuni taʻkidlash kerakki, bu taklif hozircha astronavtning shaxsiy pozitsiyasi hisoblanadi. NASA rasman oʻz rejalarini oʻzgartirgani yoʻq va janubiy qutbni kelajakdagi Artemis missiyalari uchun asosiy marra sifatida koʻrmoqda. Chunki aynan shu hududda muzlagan suv zaxiralari borligi taxmin qilinadi, bu esa kelajakdagi uzoq muddatli bazalar uchun hayotiy muhim manbadir.