Oʻzga sayyoraliklar izi: Olimlar koinotdan signal qidirishning yangi usulini taklif qildi

Insoniyat oʻn yilliklar davomida oʻzga sayyoralik sivilizatsiyalarni notoʻgʻri usullar bilan qidirgan boʻlishi mumkin. Yangi ilmiy tadqiqot mualliflari koinotda aqlli hayot belgilarini izlashga boʻlgan yondashuvni tubdan qayta koʻrib chiqishni taklif qilmoqdalar. Ularning fikricha, biz kutayotgan murakkab va oʻta qisqa lazer impulslari oʻrniga, ancha sodda va arzonroq texnologiyalarga eʼtibor qaratish lozim. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ixbt.com maʼlumotiga koʻra, tadqiqotchilar iqtisodiy omilni asosiy dalil sifatida keltirishmoqda. Agar texnologik jihatdan rivojlangan sivilizatsiya resurslarni tejashni istasa, u qimmatbaho femtosekundli uzatgichlar oʻrniga asrlar davomida xizmat qiladigan mikrosekundli yoki millisekundli lazer mayoqlarini qurishi ehtimoli yuqori. Bunday avtonom qurilmalar ancha chidamli va uzoq masofalarga signal yuborish uchun qulayroq hisoblanadi.

Olimlarning taxminicha, bu kabi lazer mayoqlari yulduzlarning yaqinida emas, balki yulduzlararo orbitalarda, masalan, insoniyatning Voyager apparatlari harakatlanayotgan trayektoriyalarga oʻxshash hududlarda joylashtirilgan boʻlishi mumkin. Bu usul signalni yulduzning kuchli yorugʻligidan ajratib olishni osonlashtiradi va murakkab filtrlash tizimlariga boʻlgan ehtiyojni kamaytiradi.

Nega biz ularni hali topa olmadik?

Muammo signallarning yoʻqligida emas, balki bizning qidiruv usullarimizdagi kamchiliklarda boʻlishi mumkin. Hozirgi kunda osmonni kuzatishda qoʻllaniladigan ekspozitsiya vaqti bir necha soniyadan soatlargacha davom etadi. Bunday uzoq vaqt oraligʻida mikrosekundlik chaqnashlar shunchaki "yuvilib" ketadi va fon shovqinidan farq qilmay qoladi. Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, mavjud SETI dasturlari koinotning mikrosekundlik diapazoniga nisbatan deyarli "koʻr" holatidadir.

Ushbu boʻshliqni toʻldirish uchun Cosmic Lighthouses ("Koinot mayoqlari") loyihasi taklif etilmoqda. Loyiha doirasida uchta zamonaviy texnologiyadan foydalanish koʻzda tutilgan:

• Oʻta qisqa chaqnashlarni qayd eta oladigan CMOS-matritsalar;
• Keng koʻlamli kuzatuv imkonini beruvchi difraksion-refraksion MODE-linzalar;
• Katta hajmdagi maʼlumotlarni real vaqt rejimida qayta ishlovchi zamonaviy NVIDIA va boshqa turdagi grafik protsessorlar (GPU).

Hisob-kitoblarga koʻra, hatto diametri 1 metr boʻlgan oddiy yerusti teleskopi ham 100 MW quvvatga ega lazer mayoqni 72 yorugʻlik yili masofasidan aniqlay oladi. Bu masofa ichida taxminan 3000 ta yaqin yulduz tizimlari mavjud. Bir haftalik kuzatuvlar davomida takrorlanuvchi impulslar toʻplansa, signalning haqiqiyligini ilmiy jihatdan isbotlash imkoniyati tugʻiladi.

Ushbu loyiha nafaqat oʻzga sayyoraliklarni topish, balki umumiy astronomiya uchun ham muhim ahamiyatga ega. Mikrosekundlik diapazonni oʻrganish orqali olimlar koinotdagi hozircha nomaʼlum boʻlgan tezkor astrofizik jarayonlarni kashf etishlari mumkin. Hatto sunʼiy mayoqlar topilmagan taqdirda ham, bu tadqiqot koinot haqidagi bilimlarimizni sezilarli darajada boyitadi.