Elon Musk sunʼiy intellektni oʻqitishda nodir kitoblarni yoʻq qilishni taqiqladi

Sunʼiy intellekt texnologiyalarini rivojlantirayotgan ayrim kompaniyalar model oʻqitish uchun 2022-yilgacha chop etilgan nodir kitoblarni ommaviy ravishda sotib olib, raqamlashtirish jarayonida ularni butunlay yoʻq qilib yuborayotgani aniqlandi. Mazkur holat jamoatchilikda keskin eʼtirozlarga sabab boʻlgan bir paytda, milliarder Elon Musk bu amaliyotga oʻz munosabatini bildirib, keskin qaror qabul qildi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com nashrining xabar berishicha, Elon Musk SpaceXAI jamoasiga sunʼiy intellekt modellarini oʻqitish maqsadida nodir kitoblarni jismonan yoʻq qilish amaliyotidan voz kechish boʻyicha maxsus koʻrsatma bergan. Uning taʼkidlashicha, bunday yondashuv madaniy merosga nisbatan hurmatsizlik boʻlib, kelgusida asl nusqalarni saqlab qolish ustuvor vazifa boʻlishi kerak.

Nodir nashrlarni ommaviy yoʻq qilish muammosi

Soʻnggi paytlarda zamonaviy texnologiya kompaniyalari orasida matn sifati yuqori boʻlgan va sunʼiy intellekt taʼsirida yozilmagan eski nashrlarga talab keskin oshgan edi. Shu maqsadda ular maxsus vositalar orqali eski kitoblarni ulgurji narxlarda xarid qilib, yuqori tezlikda ishlaydigan skanerlash mashinalaridan foydalanganlar.

Ushbu qurilmalar kitoblarning muqovasini kesib tashlab, sahifalarni birma-bir oʻqib chiqishga moʻljallangan boʻlib, jarayon yakunida qimmatbaho asl nusqalar qayta tiklab boʻlmaydigan darajada maydalab tashlangan. Maxsus xizmatlar, jumladan ISBNdb orqali xaridorlar oʻz shaxsini sir saqlagan holda bir milliontagacha kitob buyurtma qilish imkoniyatiga ega boʻlgan.

Elon Musk taklif etgan muqobil yechim

Elon Musk ilgari surgan yangi yondashuvga koʻra, sunʼiy intellektni oʻqitish uchun zarur boʻlgan raqamli nusxalarni kitoblarga zarar yetkazmagan holda, anʼanaviy skanerlash usullari yordamida olish mumkin. Bu nafaqat texnologik jarayonni taʼminlaydi, balki tarixiy va madaniy ahamiyatga ega boʻlgan original kitoblarning saqlanib qolishini kafolatlaydi.

Ushbu tashabbus doirasida barcha original nusxalar maxsus kutubxonalarda ehtiyotkorlik bilan saqlanadi. Mutaxassislarning fikricha, bunday yondashuv zamonaviy texnologik taraqqiyot va madaniy merosni asrab-avaylash oʻrtasidagi muvozanatni saqlashda muhim qadam boʻlib xizmat qiladi.