Finlandiyada dunyodagi ilk yadro chiqindilari ombori ish boshlaydi

Finlandiyaning Radiatsiya va yadro xavfsizligi boshqarmasi (STUK) mamlakatda dunyodagi ilk doimiy yer osti yadro chiqindilari omborini ekspluatatsiya qilish uchun rasman lisenziya berilganini maʼlum qildi. Ushbu tarixiy qadam global energetika va ekologiya xavfsizligi yoʻlida muhim burilish nuqtasi boʻlib xizmat qiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Onkalo deb nomlangan noyob ombor Helsinki shahridan taxminan 240 kilometr uzoqlikda, Olkiluoto AES yaqinida bunyod etilgan. Mazkur obyekt – olingan yadro yoqilgʻisini germetik yopish va geologik jihatdan koʻmish qurilmasi ekspluatatsiya lisenziyasi bosqichiga yetib kelgan jahondagi ilk amaliy loyihadir.

Qirq yillik izlanishlar natijasi

STUK vakillarining taʼkidlashicha, ushbu muhim bosqichga tayyorgarlik koʻrish ishlari qariyb 40 yildan ortiq davom etgan. Mutaxassislarning xulosasiga koʻra, hozirgi kunda radiasion va yadro xavfsizligi nuqtai nazaridan lisenziya berilishiga toʻsqinlik qiluvchi hech qanday omil yoki xavf mavjud emas.

Loyihani amalga oshirayotgan Posiva kompaniyasi maʼlumotlariga koʻra, yuqori darajada faol boʻlgan ishlatilgan yadro yoqilgʻisi maxsus temir va mis konteynerlarga joylashtiriladi. Shundan soʻng ular qattiq qoya jinslari bagʻrida, 400–450 metr chuqurlikda qurilgan maxsus omborga qatʼiy ravishda koʻmib tashlanadi.

Xavfsizlikni taʼminlash choralari

Mazkur chuqur geologik izolyasiya usuli yadro chiqindilarini insonlar va atrof-muhitdan uzoq muddat davomida toʻlaqonli ajratib turishni taʼminlaydi. Loyihaning texnik tavsifiga koʻra, Onkalo ombori radioaktiv materiallarni kelgusi 100 000 yil davomida mutlaqo xavfsiz holatda saqlab turishga moʻljallangan.

Posiva kompaniyasi ushbu obyektni 2070 yilning oxirigacha muvaffaqiyatli ekspluatatsiya qilish uchun lisenziya soʻragan edi. Biroq ombor toʻlaqonli ish boshlashi uchun yana bir muhim huquqiy qadam qolgan boʻlib, Finlandiya Iqtisodiy rivojlanish va bandlik vazirligining ruxsatnomasi talab etiladi. Ushbu ruxsatnoma esa faqat STUKning ijobiy xulosasidan keyingina rasmiylashtiriladi.