O‘zbekistonning ikki qishlog‘i Qirg‘izistonga o‘tdi: Evaziga nima beriladi?

Foto: 24.kg

Cho‘ng‘ara va Toshtepa geografik jihatdan o‘z joyida qoldi, ammo ularni o‘rab turgan davlat chegarasi o‘zgardi. Ilgari O‘zbekistonning Farg‘ona viloyati tarkibida bo‘lgan ikki qishloq Qirg‘izistonga o‘tgach, endi minglab aholining fuqaroligi, mulki va hujjatlarini qayta rasmiylashtirish jarayoni boshlandi.

Qo‘shma ishchi guruh 3 avgustdan qishloqlarda aholini ro‘yxatga olmoqda. Bu jarayon xaritadagi chegarani o‘zgartirishdan ko‘ra murakkabroq: har bir oilaning fuqarolik maqomi, uy-joyi, mulki va xo‘jalik faoliyati alohida tartibga solinishi kerak.

Qishloqlar rasman qachon Qirg‘izistonga o‘tgan?

Qirg‘iziston prezidenti matbuot kotibi Asqat Alagozov 23 iyun kuni Cho‘ng‘ara va Toshtepa qishloqlari davlat chegarasini demarkatsiya qilish doirasida Qirg‘iziston tarkibiga o‘tganini ma’lum qilgan edi.

Qirg‘iziston manbalarida qishloqlar nomi Chongara va Tash-Tobo shaklida keltirilmoqda. Ilgari ular O‘zbekistonning Farg‘ona viloyatiga qaragan. Ikki qishloqda jami 2,5 mingga yaqin aholi yashaydi va ularning asosiy qismini etnik qirg‘izlar tashkil etadi.

Shu ma’noda, 3 avgustdan boshlangan ishlar qishloqlarni yana bir bor «topshirish» emas, balki avval e’lon qilingan hududiy o‘zgarishni aholi va hujjatlar darajasida amalga oshirish bosqichidir.

Har bir xonadon bo‘yicha ma’lumot to‘planmoqda

Qirg‘iziston prezidentining Botken viloyatidagi vakolatxonasi ma’lumotiga ko‘ra, ikki davlat qo‘shma komissiyasining navbatdagi yig‘ilishi 24 iyul kuni Qadamjoy tumanida o‘tkazilgan.

Uchrashuvda quyidagi masalalar muhokama qilingan:

• aholining fuqarolik maqomini belgilash;

• shaxsiy hujjatlarni qayta rasmiylashtirish;

• uy-joy va boshqa mulkka bo‘lgan huquqlarni saqlash;

• xo‘jalik va tadbirkorlik faoliyatini davom ettirish;

• ko‘chish istagini bildirgan fuqarolar bilan bog‘liq masalalar.

3 avgustdan qo‘shma ishchi guruh bevosita qishloqlarda ish boshlagan. Mutaxassislar xonadonma-xonadon yurib, aholi haqidagi ma’lumotlarni ro‘yxatga olmoqda va keyingi rasmiylashtirish jarayonini tushuntirmoqda.

Aholi avtomatik ravishda fuqarolik oladimi?

Dastlabki rejaga ko‘ra, ro‘yxatga olish ishlari yakunlanganidan keyin aholiga Qirg‘iziston fuqaroligini berish jarayoni boshlanadi. Qirg‘iziston prezidenti matbuot kotibi ham qishloq aholisi zarur ro‘yxatga olish jarayonlaridan so‘ng mamlakat fuqaroligini olishini bildirgan.

Biroq amalda har bir shaxsning holati alohida ko‘rib chiqilishi mumkin. Chunki oilalardagi mavjud pasportlar, nikoh va tug‘ilganlik hujjatlari, mulkka egalik huquqi hamda doimiy ro‘yxat masalalarini yangi huquqiy tizimga moslashtirish talab etiladi.

Fuqarolik o‘zgarishi aholi uchun faqat pasport almashtirish degani emas. U maktab, tibbiy xizmat, pensiya, ijtimoiy nafaqa, soliq va mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish kabi kundalik jarayonlarga ham ta’sir qiladi.

Ishchi guruhga kimlar rahbarlik qilmoqda?

Qirg‘iziston delegatsiyasiga Botken viloyatidagi prezident vakolatli vakilining birinchi o‘rinbosari Baktibek Toksonbayev rahbarlik qilmoqda. Uning lavozimi Qirg‘iziston davlat xizmatining rasmiy portalida ham shu shaklda ko‘rsatilgan.

O‘zbekiston tomonidan ishchi guruhga Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Migratsiya va personallashtirish departamenti boshlig‘i o‘rinbosari Behzod Sayfullayev boshchilik qilmoqda.

Bu tarkib jarayonda faqat chegara yoki yer masalasi emas, balki aholining fuqaroligi va shaxsiy hujjatlari asosiy o‘rin tutayotganini ko‘rsatadi.

O‘zbekistonga qanday hudud beriladi?

Kelishuvga muvofiq, Qirg‘iziston Cho‘ng‘ara va Toshtepa qishloqlari egallagan maydonga teng bo‘lgan yer uchastkalarini O‘zbekistonga beradi.

Qirg‘iziston tomoni avvalroq bu yerlar ikki davlat chegarasidagi teng qiymatli uchastkalar asosida almashtirilishini ma’lum qilgan. Hozircha ochiq xabarlarda O‘zbekistonga beriladigan yerlarning aniq joylashuvi va umumiy maydoni batafsil ko‘rsatilmagan.

Bu yerda muhim jihat shundaki, gap hududni bir tomonlama berish haqida emas, ikki davlat o‘rtasidagi kelishuv asosida teng maydondagi yerlarni almashish haqida ketmoqda.

Oddiy aholi uchun eng muhim savollar hali oldinda

Davlatlar o‘rtasidagi chegara masalasi siyosiy kelishuv bilan hal qilinishi mumkin. Ammo uning odamlar hayotidagi amaliy qismi ko‘proq vaqt va ehtiyotkorlik talab qiladi.

Cho‘ng‘ara va Toshtepa aholisi uchun endi quyidagi masalalar hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi:

• amaldagi hujjatlarning qancha vaqtgacha kuchda qolishi;

• mulk huquqining qanday qayta ro‘yxatdan o‘tkazilishi;

• O‘zbekistondagi qarindoshlar bilan bordi-keldi tartibi;

• ta’lim va tibbiy xizmatlarning uzluksizligi;

• fuqarolikni qabul qilishni istamaganlar uchun qanday tartib belgilanishi.

Jarayonning haqiqiy natijasi xaritadagi yangi chiziq bilan emas, aholining huquqlari va odatiy turmush tarzi qanchalik himoya qilinishi bilan baholanadi. Chegara o‘zgarishi mumkin, ammo odamlarning hayoti «bir kunda qayta yuklanadigan fayl» emas. Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlarda ulashing!