Xitoy gumanoid robotlar bozorida mutlaq yetakchilikni qoʻlga kiritdi

Morgan Stanley moliyaviy xoldingi eʼlon qilgan yangi tahliliy hisobotga koʻra, 2026-yilda Xitoy ishlab chiqaruvchilari butun dunyo boʻylab gumanoid robotlar yetkazib berish hajmining qariyb 97 foizini taʼminlamoqda. Mazkur koʻrsatkich boshqa davlatlar bilan farqning oʻta ulkan ekanini va raqobatchilar hozircha bozorning juda kichik qisminigina egallab turganini koʻrsatadi. Ushbu ustunlik nafaqat ishlab chiqarish surʼatlari, balki butun sanoat ekotizimining rivojlanganligi bilan izohlanadi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Maʼlumotlarga koʻra, undan avvalgi 2025-yilda ham Xitoy kompaniyalari jami 13 000 tadan 16 000 tagacha yetkazib berilgan gumanoidlarning salkam 90 foizini taʼminlagan edi. Shu bilan birga, AQSh, Yaponiya va boshqa davlatlardagi ishlab chiqaruvchilarning aksariyati hamon prototiplarni sinovdan oʻtkazish bosqichida qolayotgani maʼlum boʻldi. Xitoy bozorining yetakchilari esa boshqa xorijiy raqobatchilar tushida ham koʻrmagan miqyosda seriyali ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻygan.

Sanoat koʻlami va yetakchi kompaniyalar

Xitoylik ishlab chiqaruvchilar orasida Zhiyuan va Unitree kompaniyalari yaqqol ajralib turibdi. Xususan, Zhiyuan kompaniyasining oʻzi 2025-yilda salkam 5100 ta qurilmani yetkazib berib, jahon hajmining deyarli 5 qismidan 2 qismini egalladi. Taqqoslash uchun, Amerikaning taniqli Figure, Tesla va Agility kompaniyalari har biri faqatgina bir necha yuzlab robotlarni yetkazib berishga muvaffaq boʻldi xolos.

Morgan Stanley bahosiga koʻra, Xitoydagi eng yirik ishlab chiqaruvchi oʻxshash guruhdagi Amerika kompaniyalariga qaraganda buyurtmachilarga taxminan 36 baravar koʻp mashina joʻnatgan. Bunday ulkan koʻlam faqatgina yakuniy mahsulotni yigʻish bilan cheklanib qolmaydi. Global miqyosdagi 100 ta asosiy reduktorlar, servomexanizmlar va koʻrish datchiklari yetkazib beruvchilarining yarmidan koʻpi aynan Xitoyda joylashgan.

Moliyalashtirish va amaliy qoʻllanish

Komponentlarning oʻzida ishlab chiqarilishi mahalliy korxonalarga butlovchi qismlarni tezroq olish hamda yigʻish narxini sezilarli darajada pasaytirish imkonini bermoqda. Shu bilan birga, Xitoy kompaniyalari kapitalni faol ravishda jalb qilmoqda. 2026-yil boshiga kelib gumanoid robototexnika sohasidagi jahon venchur moliyalashtirishining deyarli yarmi Xitoy hissatsiga toʻgʻri keldi. Unitree kompaniyasi Shanxay fond birjasida lizing muolajalaridan muvaffaqiyatli oʻtdi, davlat esa mazkur yoʻnalishni ustuvor tarmoq sifatida belgilagan.

Mamlakat ichkarisida ham ilk amaliy qoʻllanishlar boshlanmoqda. Xususan, BYD avtoishlab chiqaruvchisi gumanoid robotlardan oʻzining avtosalonlarida foydalanishni rejalashtirmoqda. Shunga qaramay, yetkazib berish hajmlari texnologiyaning yetukligini toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatmaydi: koʻplab xitoylik robotlar barqaror foydali ish bajarishdan koʻra yurish, raqsga tushish va oldindan tayyorlangan harakatlarni namoyish etishda ustunroqdir. Biroq ishlab chiqarish koʻlami ekspluatatsion maʼlumotlarni toʻplash, tannarxni tezroq tushirish va yetkazib beruvchilar bilan aloqalarni mustahkamlashda alohida ustunlik beradi. Qoʻshma Shtatlar esa robotlarni boshqaruvchi sunʼiy intellektni ishlab chiqishda oʻzining kuchli pozitsiyalarini saqlab qolmoqda.