NASA sunʼiy intellektga ega avtonom robotlar guruhini sinovdan oʻtkazdi

NASA kosmik tadqiqotlarni tubdan oʻzgartirishi mumkin boʻlgan yangi texnologiyani sinovdan oʻtkazdi. NASA ASTRA (Adaptive Sensing Technology for Responsive Autonomy) guruhi iyul oyida Yerning bevosita buyruqlarisiz mustaqil ravishda ilmiy vazifalarni belgilovchi va oʻzaro muvofiqlashuvchi uchta robotdan iborat maxsus guruhning dala sinovlarini muvaffaqiyatli yakunladi. Ushbu yondashuv kelgusida olis sayyoralarni oʻrganish jarayonini sezilarli darajada tezlashtiradi va samaraliroq qiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mustaqil qaror qabul qiluvchi aqlli tizim

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, sinov jarayonida dron odamlardan faqat boshlangʻich ilmiy maqsadlarni qabul qilib olgan, shundan soʻng hududni tanlab, xavf-xatarlar hamda kutilayotgan ilmiy natijani oʻzi taqqoslagan holda qaysi qurilma vazifaga mos kelishini mustaqil hal qilgan. Butun sikl davomida tizim muhitdagi xavflarni uzluksiz tekshirib borgan, yangi maʼlumotlar asosida strategiyani qayta baholagan va operatorlarga hisobot berib turgan.

Sinov poligonida harakatlangan robotlar guruhi bitta uchuvchisiz uchoq va turli jihozlarga ega ikkita roverdan iborat boʻlgan. Xususan, dron qidiruv va razvedka ishlarini olib borgan, birinchi rover liazli xarita tuzish hamda navigatsiyada yordamlashgan boʻlsa, ikkinchi rover robotlashtirilgan qoʻl yordamida namunalar yigʻish vazifasini bajargan.

Vazifalarni dinamik oʻzgartirish imkoniyati

Dala sinovidagi asosiy savol robotlar guruhining bajarilayotgan vazifa davomida yangi maqsadga avtonom tarzda oʻta olish qobiliyatiga qaratilgan edi. Tizim ikkala holatda ham yuqori natija koʻrsatdi: yetakchi dron qoʻshimcha qiziqarli obyektni aniqlaganda, joriy topshiriqni toʻxtatib qoʻymagan holda, ushbu topilmani oʻrganish uchun boshqa apparatni yordamga chaqirgan.

Qaror qabul qilish dasturlari bir vaqtning oʻzida ham obyektiv, ham subyektiv mezonlarga tayangan. Bular qatoriga apparatning mavjudligi, maqsadgacha boʻlgan masofa, harakatlanish tezligi, hududni xaritalashning ilmiy qiymati hamda olimlar uchun asl rejadan tashqari yangi maʼlumotlarni olishning muhimligi kabi omillar kiritilgan.

NASA Goddard nomidagi kosmik parvozlar markazining ASTRA loyihasi boʻyicha bosh tadqiqotchisi Betani Teylingning tushuntirishicha, mazkur texnologiya missiyalarga ilgari hech qachon bajarib boʻlmaydigan ishlarni amalga oshirish imkoniyatini beradi. Bunga sabab — bortda barcha mezonlarni bir vaqtning oʻzida baholay oladigan mustaqil qaror qabul qiluvchi tizimning mavjudligidir.

Ushbu ilgʻor texnologiya signal yetib borishi kechikishi sababli qoʻlda boshqarish imkonsiz boʻlgan ssenariylar uchun moʻljallangan. Masalan, tashqi sayyoralarga amalga oshiriladigan uchuvchisiz missiyalar yoki Oy va Marsning borish qiyin boʻlgan hududlarida astronavtlarning ishlashi oʻta xavfli deb topilgan vaziyatlarda mazkur robotlar guruhi muhim ahamiyat kasb etadi.