Habble kosmik teleskopi Yer atrofida 200 minginchi the aylanmani amalga oshirdi

Afsonaviy «Habбл» kosmik teleskopi Yer atrofida oʻzining 200 000-chi aylanmasini yakunlab, jahon ilm-fani uchun muhim tarixiy natijani qayd etdi. 36 yil davomida tinimsiz ishlab kelayotgan mazkur noyob qurilma insoniyat tarixidagi eng samarali ilmiy vositalardan biri boʻlib qolmoqda va koinotni tadqiq etishda mislsiz xizmat qilib kelmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, fazoviy apparat oʻzining faoliyati davomida 8 milliard kilometrdan ortiq masofani bosib oʻtdi va 1,7 milliondan ziyod ilmiy kuzatuvlarni amalga oshirdi. Oʻzining yubiley — 200 minginchi aylanishini teleskop koinotning kengayish tezligini, yaʼni Habble doimiy kattaligini oʻlchashga bagʻishladi.

Ilmiy tadqiqotlar va yangi vazifalar

Hozirgi kunda «Habбл» 2025 yilda «Jeyms Uebb» kosmik teleskopi tomonidan kashf etilgan «Afina» (Athena) oʻta yangi yulduzini kuzatishda davom etmoqda. Ushbu yulduz portlashidan chiqqan yorugʻlik gravitatsion linza vazifasini bajaruvchi MACS J0417 galaktikalar klasteri orqali oʻtib, bir hodisaning bir nechta tasvirlarini hosil qilmoqda.

Olimlar «Afina»ning takroriy namoyon boʻlishini 2027 yilning martigacha kutishmoqda. Ushbu paydo boʻlishlar orasidagi vaqtni aniq oʻlchash linza vazifasini bajaruvchi klaster massasining taqsimlanish xaritasini tuzish hamda koinotning kengayish tezligi kabi fundamental parametrni aniqlashtirish imkonini beradi.

Zamonaviy teleskoplar bilan hamkorlik va yuqori talab

Yoshi kattaligiga qaramay, «Habбл» oʻzining noyob afzalliklarini saqlab qolmoqda. U ultrabinafsha va optik diapazonlarda ishlaydi, bu esa «Jeyms Uebb» hamda yaqinda uchirilgan «Nensi Greys Roman» teleskoplarining infraqizil kuzatuvlarini mukammal toʻldiradi. 1990 yilda fazoga chiqarilgan qurilma Quyosh tizimi obyektlaridan tortib eng olis galaktikalargacha boʻlgan yoʻnalishlarda kechayu kunduz ishlamoqda.

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, astronomik hamjamiyat tomonidan mazkur teleskopga boʻlgan qiziqish yildan-yilga ortib bormoqda. Hozirgi kunda olimlar tomonidan kuzatuv vaqti uchun beriladigan arizalar mavjud imkoniyatlardan naq 7 barobar yuqori ekanligi uning ilmiy qiymati naqadar balandligini koʻrsatadi. NASA rasmiy sayti orqali esa «Habбл»ning joriy kuzatuvlarini real vaqt rejimida kuzatib borish imkoniyati saqlanib qolmoqda.