Psixologlardan kutilmagan xulosa: Nega ayollarning tushkunligi butun oilaga ta’sir qiladi?

Xalqaro psixolog va tadqiqotchilar inson ruhiyati hamda oilaviy muhit bo‘yicha olib borilgan izlanishlarda kutilmagan va muhim xulosaga keldi. Mutaxassislarning aniqlashicha, depressiya holatining boshqalarga yuqishi va atrofdagilar ruhiyatini izdan chiqarishida ayollarning ruhiy holati hal qiluvchi omillardan biri hisoblanadi.

Agar ayol kishi chuqur tushkunlikka tushsa, bu kayfiyat uning yaqinlari, ayniqsa oila a’zolariga zanjirli reaksiya tarzida ta’sir ko‘rsatadi va ularda ham ruhiy tushkunlik kelib chiqish ehtimolini bir necha barobarga oshiradi.

Xavf 142 foizga oshadi: Tadqiqotning hayratlanarli raqamlari

Psixologik tajribalar natijalari erkaklar va ayollar tushkunligi oilaviy muhitga mutlaqo turlicha ta’sir ko‘rsatishini namoyon etdi:

• 142 foizlik keskin o‘sish: Ayolda depressiya belgilari yuzaga kelganda, uning yonidagi yaqinlari va oila a’zolarida xuddi shunday ruhiy holatning paydo bo‘lish xavfi naq 142 foizga ko‘tariladi;

• Erkaklarda bunday ta’sir yo‘q: Depressiya holatidagi erkaklar kuzatilganda esa, ularning ichki tushkunligi atrofdagilarda xuddi shu darajadagi ommaviy ruhiy inqirozni keltirib chiqarmasligi aniqlandi.

Nega bunday bo‘ladi? Sabab — his-tuyg‘ularni bayon etish usulida

Psixologlar mazkur fenomenning asl sababini erkaklar va ayollarning salbiy kechinmalarni qayta ishlash hamda namoyish etish mexanizmidagi farq bilan izohlaydi:

• Hissiyotlarni bo‘lishish va qayta yuklash: Ayollar tabiatan o‘z muammolari, ichki havotirlari va salbiy kechinmalarini yaqinlari bilan muhokama qilishga moyil bo‘ladi. Biroq doimiy shikoyat va tushkun kayfiyat suhbatdoshga ham «emotsional yuqumlilik» effekti orqali o‘tadi va uning ruhiy himoyasini sindiradi;

• Erkaklarning ichki sukunati: Erkaklar esa stress va salbiy holatlarni odatda ichiga yutib, o‘z kechinmalarini oshkor qilmaslikka harakat qiladi. Bu erkakning o‘z salomatligi (yurak-qon tomir tizimi) uchun xavfli bo‘lsa-da, atrofdagilarni emotsional jihatdan bosim ostida qoldirmaydi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, oilada sog‘lom ruhiy muhitni saqlash uchun ayollarning ichki holatiga o‘z vaqtida e’tibor berish va depressiyaning ilk belgilari paydo bo‘lishi bilanoq mutaxassis ko‘magiga tayanish muhim ahamiyatga ega.