Ўзбекистондан ноёб қадимий юнон ҳарбий лагери аниқланди

Ўзбекистон жанубида жойлашган қадимий тепаликлардан бирида олиб борилган археологик тадқиқотлар давомида эллинистик даврга оид ноёб кашфиёт амалга оширилди. Мутахассислар Искандартепа ҳудудида аниқланган иншоот оддий аҳоли яшаш манзили эмас, балки қисқа муддат давомида фойдаланилган қадимий юнон ҳарбий лагери бўлганини маълум қилди. Бу ҳақда GreekReporter нашри хабар берди.

Маълум қилинишича, тадқиқотлар Чехия ва Ўзбекистон археологлари ҳамкорлигида амалга оширилган. Прагадаги Чарльз университети олими Ладислав Станчо раҳбарлигидаги илмий гуруҳ ушбу ҳудудни 2017 йилдан буён изчил ўрганиб келмоқда. 2021 йилда эса замонавий магнитометрия ҳамда ер ости тузилмаларини аниқлашга хизмат қилувчи геофизик технологиялар ёрдамида ҳудуд янада батафсил текширилди.

Илмий изланишлар натижасида қарийб 6 гектар майдон тадқиқ қилиниб, тепалик атрофида узунлиги 400 метрга яқин бўлган мудофаа хандақи мавжудлиги аниқланди. Кейинги археологик қазишмалар хандақнинг эни 4–7 метр, чуқурлиги эса тахминан 85 сантиметргача бўлганини кўрсатди.

Археологлар хандақ ичида ёғочдан қурилган ҳимоя деворларига тегишли бўлиши мумкин бўлган устун изларини ҳам топишга муваффақ бўлди. Мутахассислар фикрича, бу далиллар мазкур жой доимий аҳоли манзили эмас, балки яхши мустаҳкамланган вақтинчалик ҳарбий қароргоҳ сифатида хизмат қилганини кўрсатади.

Қазиш ишлари давомида лагер ҳудудидан катта ҳажмли сопол сув идишлари — хумлар ҳам топилди. Олимларнинг таъкидлашича, бу идишларда асосан озиқ-овқат эмас, балки сув сақланган бўлиши эҳтимоли юқори. Бунга сабаб сифатида ҳудудда доимий бинолар ёки табиий сув манбаи аниқланмагани келтирилмоқда.

Бундан ташқари, тадқиқотчилар ҳудуднинг шарқий ва ғарбий қисмларида 90 га яқин овал шаклдаги чуқурларни ҳам қайд этди. Илмий тахминларга кўра, уларнинг айримлари кейинги даврларда қабристон сифатида қайта фойдаланилган бўлиши мумкин.

Энг муҳим топилмалардан яна бири сифатида Юнон-Бақтрия ҳукмдорлари Эвтидем I ва Деметрий I даврига мансуб тангалар аниқланди. Бу топилмалар мазкур ҳарбий лагер милоддан аввалги II асрга, яъни эллинистик давр воқеалари билан боғлиқ эканини яна бир бор тасдиқлайди.

Олимлар Искандартепани Сўғдиёна ҳудудида жойлашган Бойсари тепаси билан таққослаб, унинг тузилиши Марказий Осиёда жуда кам учрайдиган юнон ҳарбий лагерлари намуналаридан бири эканини қайд этмоқда.

Мутахассислар таъкидлашича, ушбу ноёб археологик кашфиёт замонавий геофизик усуллар орқали кўзга ташланмайдиган қадимий ёдгорликларни аниқлаш имконияти нақадар юқори эканини яна бир бор исботлади. Бу эса Ўзбекистон ҳудудидаги эллинистик давр тарихи ва қадимий юнон ҳарбий инфратузилмасини янада чуқурроқ ўрганиш учун янги имкониятларни очиб бериши мумкин.