Ўзбекистон “Глобал тинчлик индекси-2026”да катта ютуқни қайд этди

Дунё бўйича хавфсизлик ва барқарорлик даражасини баҳоловчи нуфузли Иқтисодиёт ва тинчлик институти (IEP) ўзининг навбатдаги йиллик ҳисоботи — «Глобал тинчлик индекси (GPI) — 2026» натижаларини расман эълон қилди. Сайёра бўйлаб умумий осойишталик кўрсаткичи кетма-кет 12 йилдан бери ёмонлашиб бораётган бир вақтда Ўзбекистон ўз позициясини сезиларли даражада мустаҳкамлаб, дунё бўйича 37-ўринга кўтарилди ва Марказий Осиёнинг энг тинч ҳамда хавфсиз давлати мақомини расман тасдиқлади.

Марказий Осиё бешлиги: Ўзбекистон минтақа пешқадами

Минтақадаги барча беш давлат хавфсизлик бўйича ижобий кўрсаткичларни намойиш этиб, «юқори даражадаги тинчлик» гуруҳидан жой олди, учта давлат эса сайёранинг топ-50 талигига кирди:

• Ўзбекистон — 37-ўрин (1,726 балл): Мамлакатимиз минтақада энг яхши натижани қайд этди ва ўз позициясини ўтган йилга нисбатан сезиларли равишда яхшилади;

• Қозоғистон — 44-ўрин (1,771 балл): Минтақанинг иккинчи йирик давлати ҳам кўрсаткичларини ошириб, кучли 50 таликда мустаҳкамланди;

• Тожикистон — 47-ўрин (1,799 балл): Қўшни республика топ-50 давлатлар қаторидан ўрин олди;

• Қирғизистон — 61-ўрин (1,853 балл): 60-ўринлар атрофида барқарор баҳоланди;

• Туркманистон — 66-ўрин (1,903 балл): Минтақа давлатлари орасида сўнгги поғонани эгаллади.

Эътиборли жиҳати шундаки, сўнгги бир йил ичида минтақа бўйича фақатгина Ўзбекистон ва Қозоғистон ўз баллларини яхшилашга ва юқори поғоналарга кўтарилишга муваффақ бўлди.

Дунёдаги хавотирли тенденция: Ким энг тинч ва ким энг охирги ўринда?

Глобал геосиёсий вазият йил сайин кескинлашиб, халқаро даражада нотинчлик кучаймоқда:

• 12 йиллик пасайиш: Жорий йилда ўртача дунё кўрсаткичи яна 0,7 фоизга ёмонлашди — халқаро экспертлар сайёра бўйлаб зўравонлик ва тўқнашувлар сурункали тус олаётганини таъкидламоқда;

• Исландиянинг 19 йиллик гегемонияси: Дунёнинг энг тинч мамлакати сифатида яна Исландия тан олинди (1,161 балл) — бу давлат кетма-кет 19 йилдан буён рейтингда ҳеч кимга 1-ўринни бермай келмоқда;

• Кучли учлик: Етакчилар сафида Исландиядан кейин Янги Зеландия ва Швейцария жой олди;

• Рўйхат аутсайдери: Рейтингдаги жами 163 та давлат орасида энг охирги, 163-ўринни давом этаётган ҳарбий ҳаракатлар ва санкциялар босими остидаги Россия эгаллади (3,367 балл).

Шарқий Европа ва Марказий Осиёнинг глобал сенсацияси

Рейтинг таҳлилчилари ҳудудий кесимдаги ўзига хос феноменга алоҳида эътибор қаратдилар:

• Ягона ўсиш қайд этилган ҳудуд: «Глобал тинчлик индекси» қамраб олган дунёнинг саккизта геосиёсий минтақаси орасида фақатгина Шарқий Европа ва Марказий Осиё ҳудудида ўртача осойишталик ва хавфсизлик даражаси ижобий томонга ўзгарди;

• Барқарор ички сиёсат самараси: Ўзбекистоннинг 37-ўринга кўтарилишига мамлакатда жамоат тартибининг мустаҳкамлиги, жиноятчиликнинг назорат қилиниши, ички низоларнинг йўқлиги ва Марказий Осиёда яхши қўшничилик ташқи сиёсатининг йўлга қўйилгани асосий сабаб бўлди.

Сизнингча, Ўзбекистоннинг халқаро хавфсизлик ва тинчлик рейтингида 37-ўринга кўтарилиши мамлакатнинг хорижий инвестициялар ва туризм соҳасидаги жозибадорлигига қандай таъсир кўрсатади? Кундалик ҳаётингизда бу хавфсизлик ва барқарорликни қанчалик ҳис қиляпсиз? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг!