Шавкат Мирзиёев ва Александр Вучич музокаралари якунланди: Эркин савдо, меҳнат миграцияси

Белграддаги муаззам Сербия саройида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Сербия Республикаси Президенти Александр Вучичнинг юзма-юз ҳамда кенгайтирилган таркибдаги расмий музокаралари бўлиб ўтди. Мазкур тарихий учрашув Ўзбекистон етакчисининг Сербияга илк ташрифи бўлиб, икки мамлакат муносабатларини стратегик даражага кўтарувчи бурилиш нуқтаси сифатида баҳоланмоқда. Томонлар сиёсий, савдо-иқтисодий ва маданий-гуманитар соҳалардаги ҳамкорликни тубдан кенгайтириш бўйича бир қатор муҳим келишувларга эришдилар. Хўш, олий даражадаги учрашувда қайси янги иқтисодий йўналишлар белгиланди, меҳнат миграциясида қандай ўзгаришлар кутилмоқда ва савдо чегаралари қандай енгиллаштирилади? Мақола охирида эса асосий интрига — эришилган стратегик келишувлар ва ижро учун қабул қилинадиган кенг қамровли «йўл харитаси»нинг барча тафсилотларини маълум қиламиз.

Сиёсий мулоқот ва савдо-иқтисодий алоқаларнинг янги босқичи

Икки давлат етакчилари ҳамкорликнинг пойдеворини янада мустаҳкамлашга келишиб олдилар:

• Дипломатик ва парламентлараро қадамлар: Келажакда ҳар икки давлат пойтахтларида дипломатик ваколатхоналар очилиши ҳамда парламентлараро форум фаолияти йўлга қўйилиши таъкидланди;

• Эркин савдо битими режаси: Ўзаро савдо ҳажмини жадал ошириш мақсадида талаб юқори бўлган маҳсулотлар етказиб беришни кенгайтириш, Эркин савдо тўғрисидаги битимни ишлаб чиқиш ва стандартлаштириш соҳасида мустаҳкам шериклик ўрнатиш белгиланди;

• Кўргазма ва форумлар: Куни кеча Ҳукуматлараро комиссиянинг илк йиғилиши муваффақиятли ўтди, бугун эса етакчи тадбиркорлар иштирокида қўшма бизнес форуми ташкил этилади;

• «ЭХПО-2027» халқаро майдони: Келгуси йили Ўзбекистон Белградда бўлиб ўтадиган нуфузли кўргазмада ўзининг миллий павилони билан фаол қатнашиши қайд этилди.

Саноат кооперацияси ва ҳудудлар ўртасидаги тўғридан-тўғри ришталар

Ишлаб чиқариш ва транспорт соҳаларида аниқ ҳаракатлар белгилаб олинди:

• Устувор тармоқлар: Транспорт-логистика, озиқ-овқат ва енгил саноат, қишлоқ хўжалиги, фармацевтика ҳамда рақамли иқтисодиёт бўйича янги қўшма лойиҳалар кўриб чиқилди;

• Муҳим ҳаракатлар режаси: Автомобил қисмлари, махсус ускуналар ва электроника ишлаб чиқариш кооперациясини ривожлантириш мақсадида 2026-2028 йилларга мўлжалланган саноатда шериклик бўйича қўшма ҳаракатлар режаси қабул қилинди;

• Ҳудудлараро алоқалар: Самарқанд вилояти ва Воеводина ўртасида, шунингдек, Самарқанд ҳамда Нови-Сад шаҳарлари ўртасида тўғридан-тўғри амалий алоқалар расман йўлга қўйилди.

«Ўзбекистон Президентининг Белградга илк ташрифи мамлакатларимиз ўртасидаги дўстлик ва кўп қиррали шерикликда янги саҳифа очди», — дея таъкидланди музокаралар якунида.

Меҳнат миграцияси ва маданий-гуманитар ташаббуслар

Аҳоли учун тўғридан-тўғри аҳамиятга эга бўлган соҳаларда ҳам тарихий ҳужжатлар маъқулланди:

• Тартибли меҳнат мобиллиги: Сербия томони ушбу соҳада тизимли ҳамкорликка юқори қизиқиш билдирди ва ташриф доирасида расман Меҳнат мобиллиги ва миграцияси тўғрисидаги битим имзоланди;

• Маданий алмашинув: Таълим, спорт ва туризм йўналишларини кенгайтириш, биргаликда кино, театр ва мусиқа фестивалларини ўтказиш бўйича келишувга эришилди;

• Халқаро майдондаги якдиллик: Етакчилар минтақавий ва халқаро масалаларда, кўп томонлама ташкилотлар доирасида бир-бирини қўллаб-қувватлашни давом эттиришини тасдиқладилар.

Асосий ечим ва амалий ҳаётга татбиқ этиш режаси

Кўпчилик кузатувчиларни қизиқтирган энг асосий масала — эришилган битимларнинг қоғозда қолмасдан тез фурсатда амалиётга кўчишидир. Энг муҳим ечим ва хулоса шундаки, Белград музокараларида қабул қилинган ҳар бир қарор, жумладан, Эркин савдо тартиби, меҳнат миграцияси шартлари ва саноат кооперацияси лойиҳаларини ўз вақтида ҳамда сифатли ҳаётга татбиқ этиш мақсадида икки давлат ҳукуматлари томонидан назорат қилинувчи кенг қамровли «йўл харитаси» тасдиқланади.

Сизнингча, Ўзбекистон ва Сербия ўртасида Эркин савдо битимининг ишлаб чиқилиши ҳамда тартибли меҳнат миграциясининг йўлга қўйилиши икки мамлакат фуқаролари учун қандай янги имкониятларни тақдим этади? Болқон минтақаси билан саноат кооперацияси қай даражада самара беради деб ўйлайсиз? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва ушбу муҳим сиёсий таҳлилни яқинларингизга улашинг!