Shell келажак электромобиллари учун Трипле10 концепциясини тақдим этди

Энергетика соҳасидаги жаҳон гиганти Shell компанияси кичик ҳажмли электромобиллар сегментида инқилоб қилишга қаратилган Трипле10 Чалленге лойиҳасини эълон қилди. Ушбу концепция самарадорликни ошириш, қувватлаш вақтини қисқартириш ва атроф-муҳитга зарарни камайтириш бўйича мутлақо янги ёндашувни таклиф этади. Лойиҳанинг асосий мақсади — замонавий технологиялар ёрдамида электромобилларни оммавий бозор учун янада жозибадор қилишдан иборат. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

Трипле10 лойиҳасининг номи учта асосий мақсадга ишора қилади: оддий 175 кВ қувватли станциядан 10 дақиқада қувват олиш, ҳар бир кВ/соат энергия эвазига 10 км масофа босиб ўтиш ҳамда автомобилнинг бутун ҳаётий сикли давомида карбонат ангидрид чиқиндиларини 10 тоннагача чеклаш. Бу кўрсаткичлар ҳозирги кунда мавжуд бўлган кўплаб оммавий электромобиллар имкониятларидан сезиларли даражада юқоридир.

Суюқлик ичидаги батарея ва термал бошқарув

Концепциянинг энг муҳим технологик янгилиги РМЛ муҳандислик фирмаси билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган махсус аккумулятор тизимидир. Анъанавий электромобилларда совутиш суюқлиги қувурлар орқали батарея модуллари устидан ўтса, Shell тизимида цилиндрсимон элементлар тўғридан-тўғри диэлектрик (электр ўтказмайдиган) суюқлик ичига жойлаштирилган. Бу усул батарея ҳужайраларини анча самарали совутиш имконини беради.

Shell мутахассиси Тобй Роккстроҳнинг тушунтиришича, ҳозирги электромобилларнинг аксарияти 300 кВ қувватни фақат қисқа вақт давомида қабул қила олади. Батарея қизиб кетиши билан тизим қувватни пасайтиришга мажбур бўлади. Трипле10 тизимида эса термал чекловлар олиб ташланган, бу эса батареяга бутун қувватланиш жараёни давомида максимал тезликни сақлаб қолиш имконини беради.

Маълум қилинишича, 32 кВ/соат сиғимли батарея 175 кВ қувватни тўлиқ қабул қила олади. Натижада автомобил қувватини 10 фоиздан 80 фоизгача тўлдириш учун бор-йўғи 10 дақиқа кифоя қилади. Бу кўрсаткич ички ёнув двигателли автомобилларга ёнилғи қуйиш вақтига яқинлашиб қолганини англатади.

Самарадорлик ва енгиллик уйғунлиги

Яхши совутиш тизими нафақат тез қувватланишни, балки регенератив тормозланиш (тормоз пайтида энергия қайтариш) самарадорлигини ҳам оширади. Shell тақдим этган маълумотларга кўра, самарадорликнинг ортиши кичикроқ ва енгилроқ батареялардан фойдаланишга йўл очади. Бу эса ўз навбатида автомобилнинг умумий вазнини ва унинг нархини пасайтиради.

Бугунги кунда Ўзбекистон бозорида BYD ва бошқа Хитой брендларининг электромобиллари оммалашиб бораётган бир пайтда, Shell каби компанияларнинг бундай технологик ечимлари келажакда ихчам ва арзон шаҳар автомобиллари сегментини бутунлай ўзгартириб юбориши мумкин. Кичик батарея билан узоқ масофа босиб ўтиш имконияти инфратузилмадаги юкламани ҳам камайтиради.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, Трипле10 Чалленге лойиҳаси электромобилларни шунчаки транспорт воситаси эмас, балки ресурслардан оқилона фойдаланувчи юқори технологик маҳсулотга айлантиришни кўзда тутади. ixbt.com хабарига кўра, ушбу технологиялар тез орада серияли ишлаб чиқаришга жорий этилиши кутилмоқда.