ЖКБ Ҳйдромах водородда ишлайдиган автомобиллар тезлик рекордини янгилади

Британиянинг машҳур муҳандислик компанияси ЖКБ водород двигателида ҳаракатланувчи транспорт воситалари орасида мутлақ тезлик рекордини янгилади. АҚШнинг Юта штатидаги Бонневилле тузи текисликларида синовдан ўтказилган 1597 от кучига эга ЖКБ Ҳйдромах машинаси 406.320 миля (соатига 663.267 километр) тезликни қайд этди. Ушбу улкан муваффақият нафақат муҳандислик чўққиси, балки водород технологияларининг келажаги учун ҳам муҳим бурилиш нуқтаси бўлди. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, узунлиги 32 футни ташкил этувчи Ҳйдромах махсус аэродинамик корпусга эга бўлиб, иккита водород-ички ёниш двигателидан қувват олади. Ушбу 4.8 литр ҳажмли моторлар аслида ЖКБ компаниясининг махсус техникалари ва экскаваторлари учун ишлаб чиқариладиган агрегатларнинг такомиллаштирилган версиясидир. Риккардо компанияси мутахассислари кўмагида моторларга махсус радиаторлар, интеркулерлар ва пойга талабларига мослаштирилган турболаржердлар ўрнатилди.

Халқаро автомобил федерацияси (ФИА) қоидаларига кўра, рекорд расман рўйхатга олиниши учун машина 10 милялик масофани қарама-қарши йўналишларда икки марта босиб ўтиши талаб этилди. Ҳар икки йўналишдаги ўртача тезлик бир мил масофа учун ҳисоблаб чиқилди ва натижада 406.320 милялик кўрсаткич қайд этилди. Тайёргарлик жараёнида муҳандислар ҳар бир двигателни янги агрегатларга алмаштириб, уларнинг тўлиқ қувватини очиб беришган. Ҳар бир мотор ўз ўқини олти поғонали узатмалар қутиси орқали ҳаракатга келтиради, ёнилғи эса 700 бар босимдаги иккита водород баллонидан таъминланади.

Водород технологиясининг янги даври

ЖКБ раҳбари лорд Бамфорд лойиҳани юқори баҳолаб, ички ёниш двигателини водородда нолдан иборат зарарли чиқиндилар билан ҳамда арзон нархда муваффақиятли ишлатиш мумкинлигини исботлаганини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, компания доимо келажакка интилади ва қазилма ёқилғиларга қарамликни камайтиришда водород муҳим ечимлардан бири эканига ишонч баланд.

Мазкур натижа водород двигателли транспорт воситалари тарихидаги энг йирик ютуқлардан бири ҳисобланади. Таққослаш учун, аввалги рекорд 2009 йилда Огаё университети томонидан Буккее Буллет 2 водород ёнилғи хужайраси аппарати ёрдамида ўрнатилган бўлиб, у 302.877 миля тезликни ташкил этган эди. Водородда ишлайдиган ички ёниш моторли автомобилларнинг норасмий рекорди эса 2004 йилда BMW тадқиқот прототипи томонидан 185.5 миля тезликда ўрнатилганди.

Тарихий анъана ва келажак режалари

Ушбу ғалаба ЖКБ компанияси учун иккинчи йирик тезлик рекорди бўлди. Компания бундан 20 йил муқаддас, эгизак дизел двигателли Диеселмах машинасида 350 миля тезликка эришиб, дизел ёқилғисидаги рекордни янгилаган эди. Ҳйдромах машинасини бошқарган собиқ RAF қанот командири Энди Грин эса ўзининг фаолиятидаги учинчи рекордини расмийлаштирди. Эслатиб ўтамиз, Грин 1997 йилда Труст ССК автомобилида 763 миля тезлик билан мутлақ қуруқликдаги тезлик рекордини ўрнатган афсонавий пойгачидир.

ЖКБ ушбу рекорд синовини нафақат технологик имкониятларни намойиш этиш, балки саноат техникалари учун нол-эмиссияли муқобил йўлни кўрсатиш мақсадида уюштирди. Аксарият оғир техникалар электр қуввати қувватлаш инфратузилмаси мавжуд бўлмаган олис ҳудудларда ишлашини инобатга олсак, водород двигателлари мукаммал ечим бўла олади. Шунингдек, мазкур лойиҳа компаниянинг АҚШ бозоридаги мавқеини мустаҳкамлашга ҳам хизмат қилади.