Хавотирли жараён: Антарктидада яшил ҳудудлар шиддат билан кўпайиб бормоқда

Британия олимлари Антарктидада яшил ҳудудлар кўпайиб бораётганидан огоҳлантирди. Сўнгги 40 йил ичида Антарктида ярим оролида ўсимлик қоплами деярли 10 баробар ошди.

Тегишли тадқиқот Эксетер ва Хертфордшир университетлари, шунингдек, Британия Антарктика тадқиқоти вакиллари томонидан амалга оширилди. Бу сунъий йўлдош маълумотларини таҳлил қилишга асосланган эди.

Натижалар шуни кўрсатдики, 1986 йилда ярим оролда ўсимлик қопламининг майдони бир км2 дан кам бўлса, 2021 йилда деярли 12 км2 ни ташкил қилади. 2016-2021 йилларда кўкаламзорлаштириш тенденцияси 1986-2001 йилларга нисбатан 30 фоиздан кўпроқ тезлашди. Ўсиш суръати йилига 400 минг м2 дан ошди.

Антарктидани қоплайдиган ўсимликлар асосан мохлардир. Олимлар антропоген иқлим ўзгариши ҳатто Жанубий қутб каби изоляция қилинган ва «ёввойи» ҳудудга ҳам таъсир кўрсатмоқда, деган хулосага келишди.

Антарктидадаги тупроқ жуда камбағал, кўп минтақаларда у умуман йўқ. Аммо кейинги исиш жараёни билан ўсимликлар миқдори ортади. Шунга кўра, органик моддаларнинг тўпланиши ортади, бу эса тупроқ шаклланишини осонлаштиради. Бу жараён флоранинг, шу жумладан маҳаллий бўлмаган инвазив турларнинг янада тарқалишига йўл очади.

Олимлар ҳозирда ўсимликлар муздан холи бўлган ҳудудларни қандай мустамлака қилишини ва келажакда бу жараён қандай ривожланишини ўрганмоқда, дея хабар беради Nature Geoscience.