Буюк Британия ҳудудида Украинанинг илк дрон заводи фаолият бошлагани ҳақидаги хабар халқаро мудофаа соҳасида жиддий муҳокамаларга сабаб бўлмоқда. Бу ҳақда Украина элчиси Валерий Залужний маълум қилди. Унинг билдиришича, мазкур ишлаб чиқариш мажмуаси «Ukrspecsystems» компаниясига тегишли бўлиб, бу лойиҳа нафақат саноат, балки ҳарбий-стратегик нуқтаи назардан ҳам катта аҳамиятга эга.
Залужнийнинг таъкидлашича, ушбу ташаббуснинг асосий моҳияти шундаки, муҳандислик маркази, яъни асосий техник фикр, ишланмалар ва инновацион ечимлар Украинада қолади. Аммо ишлаб чиқариш линиялари Буюк Британияга кўчирилади. Бу эса бир қарашда оддий релокациядек кўринса-да, аслида у анча чуқур ва пухта ўйланган стратегиянинг бир қисми ҳисобланади.
Украина элчисининг сўзларига кўра, бугунги кунда Украина доимий ракета ҳужумлари, инфратузилманинг вайрон қилиниши ва ишлаб чиқариш объектларига кучли таҳдидлар шароитида кураш олиб бормоқда. Шундай мураккаб вазиятда мамлакат муҳандислари фронтда орттирилган бевосита тажрибага суяниб, амалда синовдан ўтган ва заруратдан туғилган ечимларни ишлаб чиқмоқда. Яъни улар қурол ёки тизимларни назарий лаборатория хулосалари асосида эмас, балки ҳақиқий жанговар воқелик, фронтдаги реал талаб ва майдон шароитидаги натижаларга қараб такомиллаштирмоқда.
Айнан шу омил Буюк Британияда ишлаб чиқаришни йўлга қўйишга кучли стратегик асос яратиб бермоқда. Залужний бу жараённи “оғирлик марказини Украинадан олиб чиқиш” сифатида эмас, балки умумий имкониятларни кенгайтириш, ишлаб чиқариш қувватини ошириш ва узлуксизликни таъминлашга қаратилган иккинчи барқарор механизмни барпо этиш деб баҳолади. Оддий қилиб айтганда, бу қадам Украина мудофаа саноати учун эҳтиёт таянч нуқтаси, хавфсиз қўшимча ишлаб чиқариш ҳалқаси ва келажакка хизмат қиладиган мустаҳкам захира платформасини яратади.
Элчининг қайд этишича, Украина учун бундай қўшма корхона энг аввало барқарорликни англатади. Бу нафақат бугунги шароитда ишни тўхтатмаслик, балки узоқ муддатли режаларни ишлаб чиқиш, янги лойиҳаларни маромида амалга ошириш ва мудофаа соҳасида технологик суръатни сақлаб қолиш имконини беради. Уруш шароитида ишлаб чиқаришнинг узлуксизлиги ҳар қандай техник ечимдан ҳам муҳимроқ омилга айланади. Шу нуқтаи назардан, Британиядаги завод Украина учун шунчаки ташқи майдондаги цех эмас, балки стратегик нафас олиш имкониятидир.
Буюк Британия учун ҳам бу ҳамкорлик оддий иқтисодий келишув эмас. Бу, аввало, янги иш ўринлари, маҳаллий саноат учун янги буюртмалар ва мудофаа соҳасида синовдан ўтган замонавий технологияларга яқиндан эга бўлиш демакдир. Яъни Лондон фақат шерикка ёрдам бераётгани йўқ, балки ўзининг мудофаа саноатини ҳам амалий, ҳаётда текширилган ва замонавий жанговар шароитда самараси исботланган технологиялар билан мустаҳкамламоқда.
Бу ҳамкорликнинг пойдевори аввалроқ қўйилган эди. Лондон ва Киев ўртасида қўшма ишлаб чиқариш бўйича келишувга эришилгани ўтган йил июнь ойи охирида маълум бўлган. Ўшанда Украина президенти Володимир Зеленский Буюк Британия бош вазири Кир Стармер билан учрашувдан сўнг ушбу йўналишдаги келишув ҳақида жамоатчиликка ахборот берганди. Демак, ҳозирги завод тасодифий ёки шошма-шошарлик билан қилинган қарор эмас, балки олдиндан режалаштирилган ва босқичма-босқич амалга оширилган стратегик дастурнинг амалий натижасидир.
Умуман олганда, Буюк Британияда Украинанинг биринчи дрон заводи иш бошлаши икки давлат ўртасидаги ҳарбий-техник ҳамкорлик янги босқичга чиққанини кўрсатади. Бу қадам бир вақтнинг ўзида хавфсизлик, саноат, технология ва узоқ муддатли барқарорлик масалаларини қамраб олади. Энг муҳими, бу лойиҳа уруш шароитида ҳам Украина ўз технологик салоҳиятини сақлаб қолиш, уни кенгайтириш ва халқаро шериклар билан биргаликда янада мустаҳкам ишлаб чиқариш тизимини яратишга интилаётганини намоён этмоқда.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
