АҚШ ва Эрон нега душманга айланди

28 февраль куни авж олган, АҚШ, Исроил ва Эрон иштирок этаётган уруш бир кечада бошланмаган. Таҳлилчиларнинг айтишича, ҳозирги жанглар ўнлаб йиллик ишончсизлик, сиёсий жароҳатлар ва замонавий тарихдаги бир неча ҳал қилувчи воқеалар атрофида шаклланган рақобатдош миллий қарашлар натижасидир. Бу ҳақда Dw.com хабар беради.

Асосий бурилиш нуқталаридан бири 1953 йилда юз берди. Эрон бош вазири Муҳаммад Моссадеҳ 1951 йилда мамлакат нефть саноатини миллийлаштиргач, CIA ва Британиянинг MI6 хизмати қўллаб-қувватлаган тўнтариш уни ҳокимиятдан четлатишга ва Шоҳ Муҳаммад Ризо Паҳлавийни қайта тиклашга ёрдам берди. Кўплаб эронликлар учун бу воқеа хорижий кучлар ўз манфаатларини ҳимоя қилиш учун демократияни бостирганининг исботига айланди.

Иккинчи ҳал қилувчи лаҳза 1979 йилдаги Ислом инқилоби бўлди. Шоҳ бошқарувига қарши, кўпчилик томонидан золим ва Вашингтон томонидан қўллаб-қувватланган деб кўрилган ғазабнинг кучайиши монархиянинг қулаш и ва Оятуллоҳ Руҳуллоҳ Хумайнийнинг ҳокимиятга келиш ига олиб келди. Янги Ислом Республикаси кескин антиамерика мафкурасини қабул қилди ва бу мафкура ҳанузгача Эрон раҳбарияти ҳамда давлат институтлари, жумладан Ислом инқилоби қўриқчилари корпусига таъсир кўрсатмоқда.

Америкаликлар учун энг чуқур хотира 1979 йилдан 1981 йилгача давом этган гаров инқирозидир, ўшанда жангарилар Теҳрондаги АҚШ элчихонасини эгаллаб, 66 нафар америкаликни ушлаб туришган. Ҳужумчилар улар хорижий кучлар қўллаган яна бир аралашувнинг олдини олмоқчи бўлганини айтишган. Бу воқеалар Эроннинг ядро дастури бўйича узоқ давом этган можаро билан бирга ҳар икки томондаги муносабатларни янада кескинлаштирди ва бугунги уруш учун замин яратди.