Оқ уйнинг ядровий қарори: Трамп “Бомбалар онаси” ва Эрон билан янги битим шартларини очиқлади

Яқин Шарқдаги кескин геосиёсий ва ҳарбий таранглик кучайиб бораётган бир паллада АҚШ президенти Дональд Трамп Оқ уйда оммавий ахборот воситалари, жумладан Newsmax телеканали вакиллари учун кутилмаган ва муҳим баёнот билан чиқди. АҚШ раҳбари Вашингтоннинг Эронга қарши ядровий қурол қўллаш эҳтимоли, нияти ва эҳтиёжи мутлақо йўқлигини қатъий маълум қилди.

Журналистларнинг Эроннинг ядровий иншоотларига қарши эҳтимолий оммавий қирғин қуроли ҳақидаги саволига Трамп ўз услубида аниқ жавоб қайтарди: «Бунга менинг эҳтиёжим йўқ. Биз уларни аллақачон 90 фоизга яксон қилдик. Шунинг учун бундай қуролга ҳожат йўқ».

Анъанавий қуроллар етарли: «Бомбаларнинг онаси» (MOAB) ядровий эмас

Трамп АҚШ армиясининг мавжуд оддий жанговар салоҳияти исталган стратегик мақсадга эришиш учун тўлиқ етарли эканини тушунтирди:

• Анъанавий кучлар устунлиги: Оқ уй раҳбарининг таъкидлашича, АҚШ ўз олдига қўйган ҳарбий мақсадларни ҳал қилиш учун фақат оддий (конвенционал) ҳарбий кучлардан фойдаланади ва ядровий зарба беришга ҳеч қандай сабаб ёки зарурат кўрмаяпти;

• MOAB ҳақидаги миш-мишларга ойдинлик: Халқаро нашрларда АҚШ Эроннинг ер остида жойлашган чуқур ядровий бункерларига қарши «Бомбаларнинг онаси» деб аталувчи ўта қудратли қуролни ишга солиши мумкинлиги ҳақидаги хабарларга изоҳ берар экан, Трамп ушбу қурол ядровий эмаслигини уқтирди: «Бу шунчаки жуда улкан ва кучли анъанавий бомба, лекин у ядровий сирасига кирмайди».

Ядровий қуроллардан воз кечиш ва Вашингтоннинг бош шарти

Дональд Трамп ядровий қуроллар масаласида ўз қарашларини яна бир бор баён этар экан, умумий глобал хавфсизлик бўйича муҳим жиҳатларни тилга олди:

• Глобал таҳдид: АҚШ президенти ядровий қуроллар бутун инсоният учун энг даҳшатли хавф эканини, дунё давлатлари улардан фойдаланмаслиги ва босқичма-босқич бундай қуроллардан воз кечиши шартлигини таъкидлади;

• Ўзгармас «қизил чизиқ»: Қурол ишлатилмаслиги билдирилган бўлса-да, Оқ уйнинг Эрон бўйича бош талаби қатъий бўлиб қолади — Теҳрон ҳеч қачон ядровий каллакка эга бўлмаслиги керак;

• Дипломатик мулоқот имконияти: Трамп Эрон ҳукумати билан уларнинг ядровий амбицияларидан бутунлай воз кечишини кўзда тутувчи янги, қатъий ва узоқ муддатли тинчлик битими тузиш бўйича тўғридан-тўғри дипломатик музокаралар столига ўтиришга тайёрлигини билдирди.

АҚШ президентининг ушбу баёноти Яқин Шарқдаги эҳтимолий ядровий эскалация хавотирларини сезиларли даражада пасайтириб, Вашингтон вазиятни анъанавий босим ва музокаралар йўли билан назорат қилиш ниятида эканини кўрсатди.