«Қасос режаси»: Эрон АҚШ ва Исроилнинг энергетика ва стратегик объектларини вайрон қилмоқчи

Яқин Шарқда вазият янада таҳликали тус олмоқда. Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги ҳарбий кескинлик энг юқори нуқтага етган бир пайтда, Эрон Ислом Республикаси АҚШ ва Исроилнинг эҳтимолий ҳужумларига қарши кенг кўламли ва вайронкор жавоб бериш режасини тўлиқ шакллантирганини маълум қилди. Теҳрон расмийлари америкалик ОАВнинг таҳдидли хабарларини «ақлдан озиш» деб баҳолаб, рақибнинг минтақадаги энг муҳим энергетика ва ҳарбий инфратузилмалари нишонга олинганини очиқдан-очиқ эълон қилди.

Эроннинг нуфузли Tasnim ахборот агентлиги 1 август куни мамлакат хавфсизлик хизматининг юқори мартабали амалдорига таяниб, ушбу шов-шувли ва огоҳлантирувчи баёнотни эълон қилди.

1. «Ақлдан озишнинг бир тури»: Теҳрон Вашингтон таҳдидларига баҳо берди

Сўнгги кунларда АҚШ оммавий ахборот воситаларида Доналд Трамп маъмурияти ва Исроил кучлари томонидан Эроннинг нефть, энергетика ва ядровий инфратузилмаларига аёвсиз оммавий зарбалар бериш тайёргарлиги кетаётгани ҳақида ошкор қилинган хабарлар Теҳроннинг кескин ва қатъий муносабатига сабаб бўлди.

Эрон хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилининг таъкидлашича, ОАВ орқали ўтказилаётган бундай психологик босим ва таҳдидлар мантиқсизликдан бошқа нарса эмас:

«Биз Америка оммавий ахборот воситаларининг Эрон инфратузилмасига АҚШ ва режимнинг мумкин бўлган ҳужумлари ҳақидаги хабарларини ақлдан озишнинг бир тури деб биламиз. Чунки биз режимнинг минтақадаги муҳим инфратузилмаси ва АҚШнинг энергетика инфратузилмасини ўз ичига олган кенг қамровли жавоб режасини тайёрладик ва бунга тўлиқ шаймиз», — дейилади хабарда.

2. Қасос нишонлари: Нишонда АҚШ ва Исроилнинг энергетика тизими

Эрон раҳбарияти томонидан ишлаб чиқилган «жавоб стратегияси» шунчаки ҳимояланишни эмас, балки рақибга тузатиб бўлмас иқтисодий ва ҳарбий зарар етказишни назарда тутади.

Теҳрон томонидан белгилаб олинган асосий нишонлар:

• Исроилнинг муҳим инфратузилмаси: Сионистлар режимининг стратегик объектлари, электр ва сув таъминоти тармоқлари, шунингдек, ҳарбий-ҳаво базалари;

• АҚШнинг минтақадаги энергетика объектлари: Яқин Шарқда жойлашган АҚШ ҳарбий базалари, нефть-газ терминаллари ва логистика инфратузилмалари;

• Денгиз ва савдо йўллари: Ҳўрмуз бўғози ва Форс кўрфазидаги стратегик сув йўллари орқали энергоресурслар ташилишига чекловлар қўйиш имконияти.

Ушбу баёнот Эрон агар ўзига нисбатан ҳужум уюштирилгудек бўлса, низони локал чегаралардан чиқариб, бутун минтақавий энергетика тизимини фалаж ҳолатга келтиришга тайёрлигини кўрсатади.

3. «Ҳам қобилият, ҳам ирода бор»: Эрон армиясининг ҳарбий шайлиги

Эрон хавфсизлик хизмати расмийсининг қўшимча қилишича, Эрон қуролли кучлари бундай оғир ва таҳликали сценарийларни бошқариш, душманга муносиб зарба бериш учун «ҳам оператив қобилиятини, ҳам сиёсий иродасини» етарлича намойиш этган.

Эроннинг қўлидаги ҳарбий козирлар:

1. Баллистик ва гипертовушли ракеталар: Яқин ва ўрта масофага урувчи минглаб баллистик ракеталар АҚШ ва Исроилнинг минтақадаги исталган нуқтасини нишонга олиш имконини беради.

2. Дронлар армияси: Юқори аниқликка эга «Камикадзе» дронлари рақибнинг ҳаво мудофаа тизимларини чалғитиш ва ишдан чиқаришда самарали восита ҳисобланади.

3. Прокси-тармоқлар: Ливан, Ироқ, Яман ва Суриядаги иттифоқчи кучлар орқали бир вақтнинг ўзида бир нечта фронтда қаршилик кўрсатиш имконияти.

4. Глобал оқибатлар: Дунё иқтисодиёти хавф остида

Мутахассислар ва геосиёсий таҳлилчиларнинг фикрича, Теҳроннинг ушбу огоҳлантириши Вашингтон ва Тель-Авив учун жиддий сигналдир. Агар АҚШ ва Исроил Эронга қарши ҳарбий амалиёт бошласа, Эроннинг жавоб зарбалари туфайли:

• Жаҳон бозорида нефть ва газ нархлари кескин равишда кўтарилиб кетиши мумкин;

• Ҳўрмуз бўғози орқали ўтадиган танкерлар қатнови тўхтаб, глобал логистика инқирози юзага келади;

• Яқин Шарқдаги барча АҚШ базалари тўғридан-тўғри олов зонасига айланади.

Хулоса: Ҳарбий тўқнашувми ёки йирик геосиёсий «покер»?

Теҳрон томонидан эълон қилинган бундай кескин баёнот Вашингтон ва Исроилнинг ҳарбий режаларини қайта кўриб чиқишга мажбур қилиши мумкин. Томонлар бир-бирига максимал даражада таҳдид солаётган бўлса-да, бу баёнотлар катта урушнинг олдини олишга қаратилган «вазминлик сукунати» ёки «стратегик тийиб туриш» маневри бўлиши ҳам эҳтимолдан холи эмас.

Сизнингча, Теҳроннинг ушбу очиқ огоҳлантириши АҚШ ва Исроилни ҳарбий ҳужум фикридан қайтара оладими ёки Яқин Шарқда кенг кўламли уруш бошланиши муқаррарми? Фикрларингизни изоҳларда қолдиринг!