Эрон АҚШ мусодарасидан қўрқиб ядровий объектларини янада мустаҳкамлади

Эрон АҚШ мусодарасидан қўрқиб ядровий объектларини янада мустаҳкамлади

Жаҳон сиёсий майдонида икки йирик куч — АҚШ ва Эрон Ислом Республикаси ўртасидаги дипломатик ҳамда ҳарбий муносабатлар ҳамон дунё ҳамжамияти диққат марказида бўлиб турибди. Кейинги пайтларда Теҳрон расмийлари Оқ уй томонидан мамлакатнинг стратегик ядровий ашёлари мусодара қилиниши ёки куч билан олиб чиқиб кетилиши мумкинлигидан жиддий хавотирга туша бошлаган. Шу боис, Эрон томони атом қуролини ишлаб чиқариш даражасига яқин бўлган бойитилган уран захиралари яширилган махсус махфий масканларини қўшимча мудофаа чоралари билан кучайтиришга киришди.

АҚШнинг машҳур CNN телеканалининг ўз ишончли манбаларига таяниб тарқатган шов-шувли хабарига кўра, сўнгги ҳафталарда Эрон ҳарбийлари бир нечта стратегик ерости йўллари ва туннелларини атайлаб портлатиб юборишган ҳамда уларга кириш қисмларини тўлиқ миналаштиришган.

Ярим тонна бойитилган уран ерости қаърида яширилди

Хориж нашрининг таҳлилларига кўра, Теҳрон томонидан амалга оширилган ушбу кескин хавфсизлик чоралари тахминан ярим тоннага тенг бўлган жуда катта миқдордаги юқори даражада бойитилган уран захирасига ташқаридан етиб боришни деярли имконсиз қилиб қўйган. Эндиликда ушбу стратегик муҳим материалларни еростидан қазиб олиш ёки ташқарига эвакуация қилиш учун жуда катта ҳажмдаги мураккаб муҳандислик-қазиш ишларини олиб бориш ҳамда ҳудудни миналардан тозалаш талаб этилади.

Бироқ, кузатувчиларнинг фикрига кўра, Эроннинг бу қадами Вашингтон ва Теҳрон ўртасида тинчлик йўлида муҳокама қилинаётган эҳтимолий битим жараёнларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Боиси, АҚШ Президенти Дональд Трамп музокаралар муваффақиятли якунланиши учун Эрон ўз ихтиёридаги бойитилган уранни мамлакат ҳудудидан тўлиқ олиб чиқиб кетиши ёки бутунлай йўқ қилиши шартлигини бош мезон сифатида кун тартибига қўйган эди.

Қуйидаги таҳлилий жадвал орқали Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги ядровий келишмовчиликлар ҳамда объектларнинг бугунги ҳолати билан яқиндан танишиб чиқишингиз мумкин:

Хавотир билдираётган давлат

Бойитилган уран миқдори

Сақланаётган асосий мажмуа

Объектни вайрон қилган омил

АҚШ Президентининг бош шарти

Музокараларнинг ҳозирги ҳолати

Эрон Ислом Республикаси

Тахминан ярим тонна


(Юқори даражада)

Исфаҳон ядровий мажмуаси


(Қулаган туннеллар қаърида)

2025 йил июндаги Исроил ва АҚШнинг ҳарбий зарбалари

Уранни мамлакатдан олиб чиқиш ёки бутунлай йўқ қилиш

Давом этмоқда, бироқ шартлар бўйича баёнотлар турлича

Исфаҳондаги вайроналар остида қолган сирлар

Халқаро сиёсий доиралар ва разведка хизматларининг фикрига кўра, ушбу бойитилган уран захираларининг асосий қисми айнан Эрондаги машҳур Исфаҳон ядровий мажмуасининг қулаган ерости туннелларида сақланиб келинмоқда.

Мазкур вазиятга аниқлик киритар экан, Эрон Ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи ушбу қимматбаҳо ядровий захиралар аслида 2025 йилнинг июнь ойида Исроил ва АҚШ томонидан берилган кучли ракета зарбалари оқибатида вайрон бўлган ядровий иншоотларнинг қалин қолдиқлари ҳамда вайроналари остида қолиб кетганини маълум қилди.

Келажак истиқболлари: Айни паллада икки давлат вакиллари ўртасида парда ортидаги дипломатик мулоқотлар изчил давом этмоқда. Аммо бўлажак тарихий келишувнинг бандлари ва ўзаро мажбуриятлар борасида Вашингтон ҳам, Теҳрон ҳам ҳозирча бир-бирига зид ва турлича расмий баёнотлар беришдан тўхтамаяпти.

Яқин Шарқдаги энг сўнгги сиёсий жараёнлар, АҚШ ва Эрон ўртасидаги ядровий келишув тафсилотлари, халқаро майдондаги қайноқ геосиёсий ўзгаришлар ва кундалик ҳаётимизга оид энг ишончли хабарларни ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!

Zamin.uz сайтини Google'га қўшинг"Zamin"ни Telegram'да ўқинг!
Shuhrat Razzakov
«ZAMIN.UZ» муҳаррири

Изоҳлар 0

Мавзуга оид янгиликлар