Ўзбекистонда ҳайвонлар учун паспорт мажбурий бўлади

Ўзбекистонда ҳайвонларни идентификация қилиш, рўйхатга олиш ва кузатиш тизими бўйича янги тартиб жорий этилмоқда. Жорий йилнинг 7 августидан бошлаб мамлакат ҳудудида жисмоний ёки юридик шахслар томонидан сақланадиган ва (ёки) кўпайтириладиган ҳайвонлар белгиланган тартибда идентификация қилиниши ҳамда расман рўйхатдан ўтказилиши шарт бўлади. Бу талаб 2025 йил 6 август куни қабул қилинган «Ҳайвонларни идентификация қилиш, рўйхатга олиш ва кузатиш тўғрисида»ги қонунда белгиланган.

Қонунга мувофиқ, ушбу соҳадаги ваколатли давлат органи сифатида Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитаси белгиланган бўлиб, ҳайвонларни ҳисобга олиш, идентификация қилиш ва кузатиш ишларини ташкил этади.

Ҳужжатда ҳайвонларни идентификация қилиш ва рўйхатдан ўтказишнинг аниқ муддатлари ҳам белгилаб қўйилган. Жумладан:

• қорамол, қўй, эчки ва туялар — туғилганидан 14 кундан кейин;

• отлар — туғилганидан 4 ойдан кейин;

• чўчқалар — туғилганидан 1 ойдан кейин;

• итлар ва мушуклар — туғилганидан 3 ойдан кейин идентификация қилиниши лозим.

Шу билан бирга, мазкур муддатлар тугагач, ҳайвонлар 1 ойдан кечиктирилмасдан идентификация қилиниши ва давлат рўйхатидан ўтказилиши шарт ҳисобланади.

Қонунга асосан, сақлаш ёки кўпайтириш мақсадида Ўзбекистонга олиб кириладиган ҳайвонлар ҳам мамлакат ҳудудига киритилган санадан бошлаб 21 кун ичида идентификация қилиниши лозим.

Шунингдек, Ўзбекистон ҳудудида сақланадиган ёки кўпайтириладиган ҳайвонлар сўйилган, нобуд бўлган, ўлган, йўқ қилинган ёки мамлакат ташқарисига олиб чиқилган тақдирда, улар 7 кун ичида ҳисобдан чиқарилиши белгиланган.

Қонунда қайд этилишича, ҳайвонларни идентификация қилиш, рўйхатга олиш ва кузатиш билан боғлиқ тадбирлар ҳайвон эгаларининг ўз маблағлари, ҳомийлик хайриялари, Давлат бюджети маблағлари ҳамда қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштирилади.

Айни пайтда, ҳайвон эгаларидан тўлов ундирмасдан идентификация қилиш ва рўйхатдан ўтказиш тартиби ҳамда унинг босқичлари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан алоҳида белгиланиши кўзда тутилган.

Мазкур қонуннинг 12-моддаси иккинчи қисми эса 2028 йил 1 январдан кучга киради. Унга мувофиқ, ҳайвон эгалари қонунчилик талабларига қатъий риоя қилиши, ўз ҳайвонларини белгиланган муддатларда идентификация қилиш, рўйхатдан ўтказиш ва ҳисобдан чиқариш учун ваколатли давлат органига электрон ёки тўғридан-тўғри мурожаат қилиши шарт бўлади.

Бундан ташқари, ҳайвон эгаси алмашган тақдирда уни қайта рўйхатдан ўтказиш ҳам мажбурий ҳисобланади. Шунингдек, идентификация қилинмаган ва рўйхатга олинмаган ҳайвонларни сақлаш ёки кўпайтиришга йўл қўйилмайди.

Қонунга кўра, ҳайвон эгалари қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши, шу билан бирга зиммасига юклатилган қўшимча мажбуриятларни ҳам бажариши лозим.