НАСА Марсда яшаш тажрибаси учун кўнгиллилар танловини бошлади

АҚШнинг Коинот агентлиги — НАСА Ой ва Марсдаги ҳаётни тақлид қилувчи ноёб илмий лойиҳа учун тўрт нафар кўнгиллини танлашини маълум қилди. Бир йил давом этадиган ушбу дастур иштирокчиларга келажакдаги коинот миссиялари шароитида яшаш имконини беради.

Агентлик маълумотига кўра, тажриба 2027 йил август ойида Хьюстон шаҳридаги Жонсон коинот марказида старт олади. Лойиҳа ҳақиқий парвозни эмас, балки Ой ва Марсдаги турмуш тарзини махсус яратилган муҳитда имитация қилишни назарда тутади.

Иштирокчилар 12 ой давомида ёпиқ маконда яшаб, астронавтлар бажарадиган вазифаларни амалга оширади. Улар экин экиш, саломатлигини мунтазам назорат қилиш, шунингдек, коинотга чиқиш машқларини бажариш каби синовлардан ўтади.

Мутахассислар ушбу лойиҳа орқали инсон организмининг узоқ муддатли коинот миссияларига қай даражада тайёрлигини баҳолашни режалаштирмоқда. Шунингдек, Марсда бир сутка Ердагидан тахминан 40 дақиқа узун бўлиши инсоннинг биологик ритмига қандай таъсир қилиши ҳам ўрганилади.

Кимлар иштирок этиши мумкин?

Танловда АҚШ фуқаролари ёки доимий яшаш ҳуқуқини берувчи Green Card эгалари қатнашиши мумкин. Номзодлар 30–55 ёш оралиғида бўлиши, бўйи 1,88 метрдан баланд бўлмаслиги ва инглиз тилини яхши билиши талаб этилади.

Бундан ташқари, муҳандислик, биология, физика ёки математика соҳасида бакалавр даражасига эга бўлганлар устунликка эга бўлади. Илмий фаолият ёки ҳарбий хизмат тажрибасига эга номзодларнинг аризалари ҳам алоҳида кўриб чиқилади.

Тажриба қандай ўтади?

Лойиҳа уч босқичдан иборат бўлади. Дастлаб иштирокчилар коинот кемасига ўхшатиб қурилган махсус модулда яшайди. Кейин эса Марс юзасига ўхшаш муҳитга кўчирилиб, экин экиш ва ташқи муҳитда ишлаш бўйича амалий машғулотларни бажаради. Якуний босқичда эса улар яна коинот кемаси муҳитига қайтиб, Ерга «қайтиш» жараёнини симуляция қилади.

НАСА таъкидлашича, мазкур тадқиқот келажакда Ой ва Марсга инсонли миссияларни янада хавфсиз ташкил этишда муҳим аҳамият касб этади.