Қуёшнинг кўринмас томонида олимлар кутмаган ўзгариш аниқланди

Европанинг Solar Orbiter космик аппарати узоқ вақтдан буён илк марта Қуёшнинг Ердан кўринмайдиган тескари томонида қандай жараёнлар кечаётганини кузатишга муваффақ бўлди. Олинган янги маълумотлар олимлар кутган натижадан фарқ қилди — сўнгги ойларда диққат билан кузатилган улкан фаол ҳудудлар ўз фаоллигини тез суръатларда йўқота бошлаган. Бу ҳақда Tengrinews хабар берди.

Кузатувлар вақтида Solar Orbiter аппарати Қуёшнинг Ерга қарама-қарши қисмида жойлашган бўлиб, бу Ердаги телескоплар учун кўринмайдиган ҳудудни тасвирга олиш имконини берди. Айнан шу томонда яқин вақтгача, хусусан июнь ойи охирида, сўнгги йиллардаги энг йирик ва энг фаол ҳисобланган 4478 ва 4479 рақамли ҳудудлар жойлашган эди.

Мутахассислар таъкидлашича, бор-йўғи икки ҳафта аввал охирги ўн йилликдаги иккинчи энг катта фаол ҳудуд сифатида баҳоланган 4478-зона ҳозирга келиб сезиларли даражада кучсизланган.

«Пастда жойлашган ва икки ҳафта олдин ўн йилликнинг иккинчи энг йирик ҳудуди ҳисобланган 4478-зона жуда заифлашди. У Ер томонга яна қайтишига тахминан бир ҳафта вақт қолган бўлса-да, шу пайтгача сақланиб қолиши ҳам сўроқ остида. Бироқ 4479-ҳудуд ҳозирча фаоллигини сақлаб турибди», — дейди лаборатория мутахассислари.

Шу тариқа, Қуёшдаги энг кучли фаол ҳудудлардан бири Ерга яна юзланишидан олдин бутунлай йўқолиб кетиши мумкин. Тадқиқотчиларнинг қайд этишича, айни пайтда Қуёшда ғайриоддий даражада сокин давр кузатилмоқда. Ҳатто Solar Orbiter аппаратининг рентген датчиклари ҳам ҳеч қандай сезиларли фаолликни қайд этмаган.

Олимлар нима учун бошқача натижани кутган эди?

Май ойидаёқ мутахассислар Қуёшнинг тескари томонида жуда катта фаол ҳудуд пайдо бўлганини аниқлаган эди. Ўшанда олимлар уни 2024 йилда кузатилган шунга ўхшаш ҳудуд билан таққослаган. Айнан ўша фаол минтақа Ерда сўнгги 20 йилдаги энг кучли магнит бўронларидан бирини келтириб чиқарган эди.

Тадқиқотчилар янги ҳудуд ҳам июнь ойида Ер томонга бурилиб, яна кучли чақнашлар ва магнит бўронлари манбайига айланишини тахмин қилганди. Бироқ Solar Orbiter томонидан юборилган сўнгги маълумотлар бу кутилмаларни тасдиқламади. Кузатувлар энг йирик фаол зоналардан бири анча заифлашганини, Қуёшнинг умумий фаоллиги эса кутилмаган даражада пастлигича қолаётганини кўрсатди.

Мутахассислар мазкур жараёнларни кузатишда давом этмоқда. Улар Қуёш фаоллигидаги бундай ўзгаришлар келгусида Ерга таъсир қилиши мумкин бўлган космик об-ҳавони олдиндан башорат қилишда муҳим аҳамият касб этишини таъкидламоқда.