Янги НАТО: Туркия, Покистон ва Саудия «Макка мудофаа пакти»ни имзолади

Туркия, Покистон ва Саудия Арабистони ўртасида муҳим геосиёсий келишув — «Макка қўшма мудофаа келишуви» имзоланди. Туркия Ташқи ишлар вазири Ҳоқон Фиданнинг таъкидлашича, ушбу пакт техник жиҳатдан НАТОнинг жамоавий мудофаа кафолатига доир машҳур «5-моддаси»га тенгдир.

Яқин Шарқ ва Осиё минтақасидаги хавфсизлик архитектурасини тубдан ўзгартириши кутилаётган ушбу пакт 2 йил-у 8 ой давом этган музокаралар натижасида юзага келди.

«Биримизга қилинган ҳужум — барчамизга қилинган ҳужумдир»

7 август куни уч мамлакат етакчилари томонидан имзоланган ҳужжатга кўра, уч давлатдан бирортасига қилинган қуролли тажовуз қолган аъзоларга қилинган ҳужум сифатида баҳоланади.

НАТОнинг 5-моддаси моҳияти: Шимолий Атлантика альянсининг ушбу асосий тамойилига кўра, аъзо давлатлардан бирига қуролли ҳужум уюштирилса, қолган аъзолар, жумладан ҳарбий куч ишлатиш орқали ҳам, ҳужумга учраган ҳамкорини ҳимоя қилишга мажбурдир.

Ҳоқон Фидан Anadolu ва Reuters агентликларига берган интервьюсида ушбу альянс Эрон ёки бошқа бирор муайян давлатга қарши қаратилмаганини алоҳида қайд этди:

«Биз учта давлат сифатида жуда камтарона, лекин аниқ қадамлар ташламоқдамиз. Бу альянс мавжуд тизимларнинг ўрнини босишга интилмайди, балки уч иттифоқчининг хавфсизлиги учун умумий кафолат ваъдаси бўлиб хизмат қилади. Аъзо давлатга ҳужум қилинмагунига қадар ҳеч бир мамлакат биз учун таҳдид ҳисобланмайди», — деди вазир.

Миср ҳам қўшилиши мумкин: Альянс кенгайиш арафасида

Туркия Президенти Режеп Таййип Эдоғаннинг қарашига кўра, альянс фақат уч давлат билан чекланиб қолмайди. Келажакда маълум техник ва логистик масалалар ҳал этилгач, Миср Араб Республикаси ҳам ушбу мудофаа пактига аъзо бўлиб кириши кутилмоқда.

Янги тузилманинг ташкилий тузилиши:

• Бош котибият: Саудия Арабистонида жойлашади.

• Вазирлар қўмитаси: НАТО моделидаги каби доимий ишловчи вазирлар кенгаши тузилади.

• Операцион тафсилотлар: Қўмитанинг биринчи йиғилишида аниқлаштирилади.

Қизил денгиздаги хавфсизлик ва минтақавий кескинлик

Ҳоқон Фидан, шунингдек, Қизил денгиздаги денгиз қатнови хавфсизлиги Анқара манфаатларига тўғридан-тўғри дахлдор эканини таъкидлади. Шу боис Туркия ҳусийларнинг ҳужумларидан кемаларни ҳимоя қилиш бўйича халқаро коалицияда ҳам фаол иштирок этмоқда.

Яқин Шарқда кескинлик ортиб бораётган бир пайтда «Макка мудофаа пакти»нинг тузилиши минтақадаги кучлар мувозанатини мустаҳкамлаш ва жамоавий тийиб туриш омили сифатида баҳоланмоқда.

Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.